Azərbaycanda quraqlıq riski niyə artır? - EKOLOQ AÇIQLADI

2 İyun 2026 12:11 (UTC+04:00)

"Son illərdə bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da iqlim dəyişikliyinin təsirləri daha aydın hiss olunmağa başlayıb. Qlobal istiləşmə nəticəsində hava temperaturunun yüksəlməsi, yağıntı rejiminin dəyişməsi, quraqlıqların və ekstremal hava hadisələrinin artması ölkənin ekoloji, iqtisadi və sosial həyatına ciddi təsir göstərir".

Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında Səma və Ekososial-İqtisadi İnkişafa Yardım İctimai Birliyinin sədri İradə Həsənova deyib.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda müşahidə olunan əsas dəyişikliklərdən biri orta illik temperaturun artmasıdır: "Son onilliklər ərzində ölkədə havanın orta temperaturunda yüksəliş qeydə alınıb. Xüsusilə yay aylarında daha uzunmüddətli və intensiv isti hava dalğaları müşahidə edilir. Bu vəziyyət kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın azalmasına, su ehtiyatlarının tükənməsinə və insanların sağlamlığı üçün əlavə risklərin yaranmasına səbəb olur.

İqlim dəyişikliyinin digər mühüm təsiri yağıntıların paylanmasında özünü göstərir. Bəzi bölgələrdə quraqlıq dövrləri uzanır, digər ərazilərdə isə qısa müddətdə normadan artıq yağıntı düşür. Bu isə sel və daşqınların baş vermə ehtimalını artırır. Son illərdə Kür və Araz hövzələrində su səviyyəsinin dəyişkənliyi, dağlıq ərazilərdə sürüşmə və sel hadisələrinin çoxalması bu tendensiyanın nümunələridir. Ekstremal hava hadisələrinin artması da diqqət çəkən məqamlardandır. Güclü leysan yağışları, dolu, fırtına, qasırğa xarakterli küləklər və qeyri-sabit hava şəraiti daha tez-tez müşahidə olunur. Bu hadisələr infrastruktur obyektlərinə, kənd təsərrüfatına və yaşayış məntəqələrinə ziyan vurur.

Mütəxəssislərin proqnozlarına görə, gələcək illərdə Azərbaycanda temperaturun daha da yüksəlməsi gözlənilir. Bu, su ehtiyatlarına təzyiqi artıracaq, xüsusilə də ölkənin su ilə təminatında mühüm rol oynayan çayların axımına mənfi təsir göstərəcək. Eyni zamanda, quraqlıq riskinin artması kənd təsərrüfatı sektorunda əlavə çətinliklər yarada bilər.
İqlim dəyişikliyinin təsirlərini azaltmaq üçün su resurslarından səmərəli istifadə, yaşıllaşdırma layihələrinin genişləndirilməsi, bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafı və ekoloji maarifləndirmənin gücləndirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu tədbirlər həm iqlim risklərinin azaldılmasına, həm də ölkənin dayanıqlı inkişafının təmin olunmasına töhfə verə bilər.

Nəticə etibarilə, iqlim dəyişikliyi artıq Azərbaycanda real şəkildə hiss olunan bir prosesdir. Temperatur artımı, yağıntı rejimində dəyişikliklər və ekstremal hava hadisələrinin çoxalması gələcəkdə daha ciddi problemlər yarada bilər. Buna görə də, iqlim dəyişikliklərinə uyğunlaşma və onların təsirlərinin azaldılması istiqamətində tədbirlərin gücləndirilməsi strateji əhəmiyyət daşıyır".