...İqlim dəyişikliyi səbəbindən əriyən buzlaqlar Yer kürəsinin fırlanmasını yavaşladır və tədricən gündüzü uzadır.
Vyana Universiteti 12 mayda universitetin və Sürixdəki İsveçrə Federal Texnologiya İnstitutunun alimlərinin araşdırmasına istinadən bildirib ki, əsrin sonuna qədər bu amil Ayın cazibə qüvvəsindən daha çox günün uzunluğuna təsir göstərə bilər.
SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, tədqiqatçılar izah ediblər ki, hazırda günün uzunluğu əsrdə təxminən 1,33 millisaniyə artır.
Bu, dəniz səviyyəsinin qalxmasına, planetdə kütlənin yenidən paylanmasına və nəticədə Yer kürəsinin fırlanmasını yavaşladan qütb və dağ buzlaqlarının əriməsi ilə əlaqədardır.
Tədqiqatın müəlliflərindən biri bu prosesi fiqurlu konkisürənlə müqayisə edib: idmançı qollarını yanlara uzadanda daha yavaş fırlanır, onları içəri çəkəndə isə daha sürətli fırlanır.
Keçmişdə oxşar bir şeyin baş verib-vermədiyini müəyyən etmək üçün alimlər bentik foraminifera adlanan təkhüceyrəli dəniz orqanizmlərinin fosilləşmiş qalıqlarını təhlil ediblər. Tədqiqatçılar kimyəvi tərkiblərindən istifadə edərək dəniz səviyyəsinin dəyişkənliyini bərpa etdilər və sonra bunun günün uzunluğuna necə təsir etdiyini riyazi olaraq hesabladılar.
Müəlliflərin nəticələrinə görə, son 3,6 milyon il ərzində böyük buz təbəqələrinin böyüməsi və əriməsinin günün uzunluğunu dəyişdirdiyi dövrlər olub.
Lakin, 2000-2020-ci illər arasında qeydə alınan hazırkı günün uzanması bu dövrün ümumi iqlim tarixindən fərqlənir. Alimlər həmçinin qeyd etdilər ki, 21-ci əsrin sonuna qədər iqlimin günün uzunluğuna təsiri Ayın təsirindən çox ola bilər.
Universitet belə bir nəticəyə gəldi: "Bunlar millisaniyə miqyasında dəyişikliklər olsa da, potensial olaraq yüksək dəqiqlik tələb edən sistemlərə, xüsusən də kosmik naviqasiyaya təsir göstərə bilərlər".
Əli Babayev