...Livanın cənubundakı bir kənddə Məryəm Ananın heykəlinin ağzına siqaret verən İsrail əsgərinin fotoşəkili müharibə dövründə təsadüfi bir hadisədən daha çox şeydir?
SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, şəkil tez bir zamanda qəzəbə səbəb olub və İsrail ordusunun dini simvolları dəfələrlə təhqir etməsi ilə bağlı narahatlıqları yenidən alovlandırıb.
Hadisə, İsrail əsgərinin Livanın cənubundakı başqa bir ərazidə İsa Məsihin heykəlini balyozla məhv etdiyini göstərən başqa bir videonun ortaya çıxmasından bir neçə həftə sonra baş verib.
Hər belə hadisədən sonra İsrail adi bir izahat verir: bu, guya araşdırılan “fərdi bir hərəkətdir”.
Lakin, bu cür hadisələrin - Livanın cənubunda, Qəzzada, Qərb Sahilində və Qüdsdə - daim təkrarlanması müşahidəçiləri və mütəxəssisləri bunların həqiqətən təcrid olunmuş hadisələr olub-olmadığını və ya İsrail ordusunun özündə daha dərin dəyişiklikləri əks etdirdiyini şübhə altına alır.
...İsrail məsələləri üzrə ekspert Muhannad Mustafa hesab edir ki, baş verənlər iki bir-biri ilə əlaqəli amillə bağlıdır.
Birincisi təşkilati məsələdir. Onun sözlərinə görə, İsrail ordusunda daxili parçalanma və artan milis ruhunun əlamətləri getdikcə daha çox görünür.
Bəzi bölmələr və əsgərlər əvvəlki sərt intizam və nəzarət olmadan geniş fəaliyyət göstərirlər.
Mustafa qeyd edir ki, bu atmosfer həm İslam, həm də Xristian müqəddəs yerlərinə çoxsaylı hücumlara səbəb olub. Qəzzadakı müharibə zamanı onlarla məscid dağıdılıb və Livanın cənubunda xristian simvollarına hücumlar dəfələrlə qeydə alınıb.
Bundan əlavə, işğal olunmuş Qüdsdə rahibələrə və xristian müqəddəs yerlərinə təhqiramiz ifadələr səsləndirilib.
…Ekspertin fikrincə, ikinci amil ideoloji amildir. Bu, ordu daxilində radikal dini-millətçi dairələrin, ilk növbədə ultra-ortodoks dini fanatizmi ifrat sağçı Sionist ideologiyası ilə birləşdirən sözdə Haredi hərəkatının artan təsiri ilə əlaqələndirilir.
Mustafanın sözlərinə görə, bu hərəkatın nümayəndələri piyada bölmələrində və orta səviyyəli zabitlər arasında getdikcə daha çox iştirak edirlər.
Onlar tez-tez xristianlara və onların müqəddəs yerlərinə qarşı düşmənçilik nümayiş etdirirlər.
Buna görə də, ekspert hesab edir ki, bu cür hücumlar artıq fərdi əsgərlərin təsadüfi hərəkətləri kimi rədd edilə bilməz. İsrail hökumətinin beynəlxalq qəzəbi azaltmaq və özünü bu cür hərəkətlərdən uzaqlaşdırmaq cəhdlərinə baxmayaraq, İsrailin xaricdəki imici getdikcə daha həssas olur - xüsusən də Qəzza müharibəsi və əlaqəli pozuntulara qarşı artan qlobal tənqidlər fonunda…
Ekspert hesab edir ki, qlobal ictimai rəy hadisələrin rəsmi İsrail versiyasına getdikcə daha çox etibar edir.
Bu cür epizodlar dəfələrlə təkrarlandıqda "təcrid olunmuş hadisələr" barədə daimi iddialar artıq inandırıcı görünmür. Ekspert həmçinin qeyd edir ki, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi tərəfindən fələstinlilərə qarşı müharibə cinayətlərində ittiham olunan İsrail Baş naziri Netanyahunun açıqlamaları vəziyyəti daha da ağırlaşdırıb.
Mustafanın sözlərinə görə, Netanyahu Məsihin "Çingiz Xandan yaxşı olmadığını" bəyan edib. Bu sözlər xristian dairələrində qəzəbə səbəb olub və İsrailin xristian dünyasındakı nüfuzuna daha da xələl gətirib.
Bu gün kameralar və mobil telefonlar döyüş meydanındakı hadisələri demək olar ki, real vaxt rejimində qeydə aldığı üçün rəsmi İsrail narrativinin bu cür görüntüləri təkzib etməsi və ya gizlətməsi getdikcə çətinləşir.
Bütün bunlar müharibənin son illərində İsrail ordusunda baş verən dərin ideoloji və davranış dəyişiklikləri ilə bağlı sualları daha da artırır.
Əli Babayev