Qatil bakteriyalar: yoğun bağırsaq xərçənginin sirri açıldı...

10 May 2026 19:45 (UTC+04:00)

...ABŞ-da tədqiqatçılar təhlükəli bağırsaq bakteriyalarının insan orqanizminə təsirinin xərçəngin inkişafına səbəb olan spesifik bir mexanizmini müəyyən ediblər.

SİA-nın məlumatına görə, bu barədə Daily Mail yazıb.

Mütəxəssislər aşkar ediblər ki, adi Bacteroides fragilis bakteriyası yoğun bağırsağın qoruyucu baryerini məhv edən spesifik bir toksin ifraz edir.

Dağıdıcı prosesi başlatmaq üçün mikroorqanizm ev sahibi hüceyrələrdəki klaudin-4 adlanan spesifik bir reseptora bağlanmalıdır.

Bu kəşf, 50 yaşdan kiçik insanlar arasında yoğun bağırsaq xərçənginin yayılmasının niyə sürətlə artdığını izah edir. Tədqiqatın aparıcı müəllifi, Con Hopkins Universiteti Tibb Məktəbinin professoru Sintiya Sears bu mərhələnin əhəmiyyətini qeyd edib.

...Bu reseptoru müəyyən etmək üçün uzun müddət ərzində bir neçə dəfə cəhd etdik, ona görə də indi həyəcanverici bir zamandır, - deyə o bildirib.

Professorun sözlərinə görə, bakterial toksinlərin təsir mexanizmini anlamaq əlaqəli patologiyalar üçün diaqnostika və müalicə metodlarının inkişafı üçün yeni imkanlar açır. Bunlara yalnız kolorektal xərçəng deyil, həm də ishal və qan dövranı infeksiyaları daxildir.

Heyvan təcrübələrində alimlər süni şəkildə yaradılmış manken zülallarından istifadə edərək toksinin mənfi təsirlərini bloklamağa artıq nail olublar.

Bu bakteriya sağlam insanların təxminən 20 faizində aşkar edilir, lakin müəyyən şərtlər altında xroniki iltihaba səbəb olur.

Alimlərin piylənmə, mikroplastiklər və fast food sevgisi ilə əlaqələndirdiyi erkən mərhələli xərçəng xəstəliklərinin qlobal miqyasda artması fonunda bioloji "tetikləyici"nin kəşfi erkən aşkarlama üçün ümid yaradır.

Statistika göstərir ki, 1990-cı illərdən bəri gənclərdə diaqnozların sayı 75 faiz artıb.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, tez-tez antibiotik istifadəsi səbəbindən yaranan mikrobiom balanssızlığı müasir nəsli bu cür zəhərli işğalçılara qarşı daha həssas edir.

Əli Babayev