"Müasir dövrdə ən çox müzakirə olunan sosial suallardan biri gənclərlə cəmiyyət arasındakı münasibətin mahiyyətidir. Bu münasibət birtərəfli deyil, əksinə, qarşılıqlı təsir və dinamik dəyişiklik üzərində qurulub. Gənclər həm cəmiyyətin formalaşdırdığı fərdlərdir, həm də onu dəyişdirən əsas qüvvələrdən biridir".
Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında "Yeni Həyat" Humanitar və Sosial Dayaq İctimai Birliyinin sədri Nailə İsmayılova deyib.
Onun sözlərinə görə, hər bir insan doğulduğu andan etibarən müəyyən sosial mühitin təsiri altına düşür: "Ailə, məktəb və ümumi ictimai normalar gəncin dünyagörüşünü formalaşdırır. Bu baxımdan gənclər sosial fərd olaraq cəmiyyətin qəbul etdiyi dəyərlərə uyğunlaşır və sosial sistemin davamlılığını təmin edir.
Ənənəvi və sabit cəmiyyətlərdə bu uyğunlaşma daha qabarıq şəkildə özünü göstərir. Belə ki, gənclər ailə və milli dəyərləri qoruyur, mövcud davranış modellərini davam etdirir, sosial qaydalara uyğun həyat tərzi seçirlər. Bu proses cəmiyyətin dağılmasının qarşısını alır və nəsillər arasında davamlılığı təmin edir.
Tarix boyu baş verən bir çox dönüş nöqtələri göstərir ki, gənclər yalnız uyğunlaşan deyil, eyni zamanda dəyişdirən tərəfdir. Xüsusilə sosial və siyasi gərginlik dövrlərində gənclər yeniliklərin önündə gedirlər. Bu proseslərdə gənclər köhnə sistemləri sorğulayır, yeni ideyalar və dəyərlər irəli sürür, sosial dəyişikliklərin əsas aparıcı qüvvəsinə çevrilirlər. Bu baxımdan gənclik cəmiyyətin yenilənmə mexanizmi kimi çıxış edir.
Texnologiyanın inkişafı və sosial medianın geniş yayılması gənclərin cəmiyyətə təsir imkanlarını daha da artırıb. Artıq gənclər təkcə mövcud sistemə uyğunlaşmır, həm də ictimai rəyə təsir edir, yeni trendlər yaradır, sosial və mədəni dəyərlərin formalaşmasında aktiv iştirak edirlər.
Lakin bu prosesin həm müsbət, həm də mənfi tərəfləri var. Bəzi hallarda dəyişiklik adı altında səthi və keçici tendensiyalar yayılır ki, bu da dəyərlərin zəifləməsinə səbəb ola bilər.
Əsas məsələ gənclərin nə qədər dəyişdirməsi deyil, bunu necə etməsidir. Kor-koranə uyğunlaşma inkişafı dayandıra bilər, həddindən artıq radikal dəyişiklik isə cəmiyyətdə xaos yarada bilər. Sağlam yanaşma ondan ibarətdir ki, gənclər cəmiyyətin müsbət dəyərlərini qorusun, eyni zamanda onları müasir dövrün tələblərinə uyğun şəkildə inkişaf etdirsinlər.
Gənclər nə yalnız cəmiyyətə uyğunlaşan passiv qrupdur, nə də tamamilə onu dəyişdirən dominant qüvvədir. Onlar hər iki rolu eyni anda daşıyırlar. Sabit dövrlərdə uyğunlaşma, dəyişiklik dövrlərində isə transformasiya ön plana çıxır. Bu baxımdan gənclər cəmiyyətin həm güzgüsü, həm də gələcəyini formalaşdıran əsas aktorudur".