Çili bibərinin istehlakı daha uzun ömürlə əlaqələndirilir...

26 Aprel 2026 19:54 (UTC+04:00)

...Acı çili bibərinin müntəzəm istehlakı vaxtından əvvəl ölüm riskini azalda bilər.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə SciTechDaily yazıb.

Bu nəticəyə ABŞ, Çin və digər ölkələrdə aparılan bir neçə böyük müşahidə tədqiqatının məlumatlarını təhlil edən tədqiqatçılar gəliblər.

Alimlər bunun statistik əlaqə olduğunu vurğulayırlar.

Lakin, müxtəlif tədqiqatların nəticələri olduqca oxşar olub və mütəxəssislər arasında böyük maraq doğurub.

Ən məşhur tədqiqatlardan biri 2017-ci ildə Vermont Universitetinin Larner Tibb Kollecinin tədqiqatçıları tərəfindən dərc edilib.

Müəlliflər Milli Sağlamlıq və Qidalanma Müayinəsi Sorğusunda iştirak edən 16.179 amerikalı yetkinin məlumatlarını araşdırıblar.

İştirakçılar 1988-1994-cü illər arasında sorğu keçiriblər və sonra təxminən 19 il izləniliblər.

Bu müddət ərzində 4.946 ölüm hadisəsi qeydə alınıb.

...Acı qırmızı bibər istehlak edən insanlar arasında ümumi ölüm nisbəti 21,6 faiz olub.

Çili bibəri yeməyənlər arasında isə bu rəqəm 33,6 faizə çatıb. Yaş, həyat tərzi və sağlamlıq vəziyyətlərini nəzərə aldıqdan sonra tədqiqatçılar çili bibərinin istehlakının ölüm riskini təxminən 13 faiz azaltdığı qənaətinə gəliblər.

Bənzər nəticələr daha sonra digər ölkələrdə də əldə edilib. 2020-ci ildə Amerika Ürək Assosiasiyasının Elmi Sessiyalarında ABŞ, İtaliya, Çin və İrandan olan 570.000-dən çox insanın iştirak etdiyi dörd böyük tədqiqatın ümumi təhlili təqdim edilib.

Bu məlumatlara görə, müntəzəm olaraq çili bibəri istehlak edən insanların ürək-damar xəstəliklərindən ölüm riski 26 faiz, xərçəngdən ölüm riski 23 faiz və hər hansı bir səbəbdən ölüm riski 25 faiz aşağı olub.

...2024-cü ildə təxminən 486.000 insanın iştirak etdiyi Çin tədqiqatından yeni məlumatlar dərc edilib.

Tədqiqat təxminən 12 il ərzində izlənilib. Həftədə ən azı bir dəfə ədviyyatlı qidalar yeyən iştirakçılarda damar xəstəlikləri, xüsusən də koronar ürək xəstəliyi və əsas koronar hadisələr riski bir qədər aşağı, lakin təsir orta səviyyədə idi - risk azalması təxminən 3-5 faiz olaraq qiymətləndirilib.

akin insult riskinin azalması ilə heç bir əhəmiyyətli əlaqə tapılmayıb.

Tədqiqatçılar mümkün faydalı təsirin bibərlərə istilik verən maddə olan kapsaisinlə əlaqəli olduğunu irəli sürürlər. O, iltihab əleyhinə, antioksidant və metabolik xüsusiyyətlərə malik birləşmə kimi öyrənilir.

Kapsaisinin xolesterol səviyyəsinə, damar funksiyasına, maddələr mübadiləsinə və bağırsaq mikroflorasının tərkibinə təsir göstərə biləcəyinə dair dəlillər mövcuddur.

Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər: sadalanan bütün tədqiqatlar müşahidə xarakterlidir, yəni onlar əlaqə göstərir, lakin səbəb və nəticəni sübut etmir.

...Alimlər hesab edirlər ki, mədə və ya həzm sağlamlığı üçün heç bir əks göstəriş olmadığı təqdirdə, çili bibərləri sağlam pəhrizin bir hissəsi ola bilər. Lakin, onları uzunömürlülük üçün universal bir vasitə hesab etmək hələ tezdir.

Nazlı Almuradova