Azərbaycanda ət seçimi həmişə müzakirə mövzusu olub. Kimisi quzu ətini üstün tutur, kimisi isə məhz yaşlı qoyun ətinin dadını “əsl ət dadı” hesab edir. Üstəlik, bazarda bu ətin daha ucuz olması da insanları düşündürür: görəsən ucuz olduğu üçünmü ondan uzaq durulur, yoxsa əslində dəyəri yetərincə qiymətləndirilməyib?
SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib:
Məsələyə diqqətlə baxanda görürük ki, yaşlı qoyun əti nə tam pis, nə də hamının düşündüyü kimi ideal seçimdir. Sadəcə, onun özünəməxsus xüsusiyyətləri var.
SİA mövzunu araşdırıb.
Əvvəlcə dad məsələsindən başlayaq. Yaşlı qoyun əti quzu ətindən fərqli olaraq daha “oturmuş”, daha intensiv dada malik olur. Bəzi insanlar məhz bu güclü aromanı sevir və xüsusilə milli yeməklərdə bu ətin daha ləzzətli olduğunu düşünür. Amma digər tərəfdən, bu dadla yanaşı gələn kəskin qoxu hər kəs üçün xoş deyil. Üstəlik, ətin lifləri daha sərt olduğu üçün onu bişirmək daha çox vaxt və səbir tələb edir. Yəni bu ət düzgün bişirilməsə, həm sərt, həm də ağır təsir bağışlaya bilər.
Qida dəyərinə gəldikdə isə, yaşlı qoyun əti kifayət qədər zəngindir. Tərkibində zülal, dəmir, B12 vitamini və sink kimi vacib maddələr var. Hətta bəzi hallarda bu maddələrin miqdarı quzu ətindən daha yüksək olur. Bu da onu müəyyən mənada faydalı edir. Xüsusilə qanazlığı və zəiflik kimi problemlərdə bu cür qidalar faydalı ola bilər.
Amma burada bir məqamı da nəzərə almaq lazımdır. Yaşlı qoyun ətində yağ və xolesterin miqdarı daha yüksək olur. Bu isə ürək-damar xəstəlikləri riski olan insanlar üçün arzuolunan deyil. Həm də bu ət orqanizm tərəfindən daha çətin həzm olunur. Yəni tez-tez və çox miqdarda istehlakı sağlamlıq baxımından ideal sayılmır.
Bəs qiymət məsələsi? Niyə bu qədər ucuzdur? Əslində səbəb sadədir: tələbat azdır. İnsanların böyük əksəriyyəti daha yumşaq və yüngül olduğu üçün quzu ətinə üstünlük verir. Yaşlı qoyun əti isə həm sərt, həm də spesifik qoxulu olduğu üçün bazarda daha az seçilir. Bu da onun qiymətini aşağı salır. Yəni ucuz olması keyfiyyətsiz olması demək deyil, sadəcə bazar seçimi ilə bağlıdır.
Nəticə olaraq demək olar ki, yaşlı qoyun əti düzgün yanaşıldıqda həm dadlı, həm də qidalı ola bilər. Amma bu, hər kəs üçün uyğun seçim deyil. Əgər daha yüngül və tez bişən ət istəyirsinizsə, quzu daha uyğundur. Yox əgər güclü ət dadını sevir və yeməyi uzun müddət bişirməyə hazırsınızsa, o zaman yaşlı qoyun əti də yaxşı alternativdir.
Bu məsələ bir növ zövq, sağlamlıq vəziyyəti və bişirmə bacarığının kəsişdiyi nöqtədə dayanır.
Ayşən Vəli