Səssiz bir epidemiya...

20 Aprel 2026 19:05 (UTC+04:00)

...Piylənmə və metabolik problemlər səbəbindən 2050-ci ilə qədər dünyada təxminən 1,8 milyard insan ağır qaraciyər xəstəliyi ilə üzləşə bilər.

SİA xəbər verir ki, bu barədə Daily Mail yazıb.

Qlobal Xəstəlik Yükünün əsas təhlilinə görə, metabolik cəhətdən əlaqəli yağlı qaraciyər xəstəliyi (MASLD) olan xəstələrin sayı 2023-cü ildə 1,3 milyarda çatacaq.

Bu, 30 il əvvəlkindən 143 faiz artımdır.

Bu xəstəlik əvvəllər yalnız alkoqol asılılığı olan şəxslər üçün problem hesab olunurdu. İndi ayıq həyat tərzi sürən, lakin piylənmə, 2-ci tip diabet və yüksək təzyiqdən əziyyət çəkənlər arasında sürətlə yayılır.

Bu xəstəliyin əsas təhlükəsi onun gizli təbiətindədir. Yağ illər ərzində orqanda toplanır və heç bir aşkar simptom olmadan iltihaba və çapıqlara səbəb olur.

Nəzarət edilmədikdə, bu proses sirroza, sağlam toxumanın çapıq toxuması ilə əvəz olunduğuna, eləcə də qaraciyər çatışmazlığına və ya xərçəngə gətirib çıxarır.

Xəstəliyin yayılması oturaq həyat tərzi və əhali arasında qan şəkəri nəzarətinin pisləşməsi ilə güclənir.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, MASLD metabolik sindromun qaraciyər təzahürüdür və bu da insult və infarkt riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Vəziyyət xüsusilə Yaxın Şərq və Şimali Afrikada narahatedicidir, burada insident nisbətləri qlobal orta göstəricini aşır.

Eyni zamanda, mütəxəssislər xəstəliyin "cavanlaşmasını" qeyd edirlər - bu, getdikcə daha gənc yetkinlərdə, xüsusən də pəhrizləri dəyişən inkişaf etməkdə olan ölkələrdə diaqnoz qoyulur.

Alimlər erkən diaqnoz və profilaktikanın vacibliyini vurğulayırlar. Sınaqlarda qaraciyər yağını azaltdığı və iltihabı azaltdığı sübut edilmiş müasir arıqlama dərmanları perspektivli müalicə üsulları hesab olunur.

Lakin, onlar hələ bu xəstəliyin geniş yayılmış müalicəsi üçün rəsmi olaraq təsdiqlənməyib.

Nazlı Almuradova