İran və ABŞ minlərlə kilometr uzaqlıqdakı Hörmüz boğazını bağlayarkən, Çin, çox güman ki, Cənubi Çin dənizindəki strateji Scarborough rifinə girişi bağlayır.
Reuters xəbər verir ki, İran və ABŞ Hörmüz boğazındakı gərginlik fonunda danışıqlar apararkən, Çin, çox güman ki, Cənubi Çin dənizindəki strateji Scarborough rifinə girişi məhdudlaşdırır.
Peyk görüntüləri Çinin rifə girişi bağlamaq üçün gəmilərdən və üzən bir maneədən istifadə etdiyini göstərir. Scarborough, Filippinin Luzon adasından təxminən 220 kilometr qərbdə yerləşən ənənəvi balıqçılıq yeridir. Hər iki ölkə bu əraziyə iddia edir, lakin Çin 2012-ci ildən bəri faktiki olaraq onu nəzarətdə saxlayır.
"Dünya Hörmüz boğazını və İran və ABŞ tərəfindən ikiqat blokadasını nəfəsini kəsərək izləyərkən, Cənubi Çin dənizində təxminən 3700 dəniz mili məsafədə yerləşən Çin də dəniz blokadası qurmağa başlayır", geosiyasi ekspert professor Klemens Fişer Bild-ə verdiyi şərhdə xəbərdarlıq edib.
Çinin manevrləri Hörmüz boğazının hazırkı blokadasından "tamamilə fərqli miqyasdadır", Fişer izah edir: "Qlobal dəniz ticarətinin təxminən üçdə biri və ya təxminən 3,3 trilyon dollar dəyərində mallar hər il Cənubi Çin dənizindən keçir. Yeddi sahil dövləti doqquz fərqli zonada eksklüziv hüquqlar uğrunda mübarizə aparır, Çin demək olar ki, hər münaqişədə iştirak edir və indi Skarboro rifindəki məqsədinə çatmaq ehtimalı yüksəkdir."
Bu vəziyyətin nəticələri bütün dünyada hiss oluna bilər. Xüsusilə, artan gərginlik gəmilər və yüklər üçün daha yüksək sığorta haqlarına səbəb ola bilər ki, bu da öz növbəsində nəqliyyat xərclərini artıracaq və istehlakçılar üçün son qiymətlərə təsir edəcək.
İranın ABŞ ilə danışıqların bir hissəsi olaraq Hörmüz boğazının Oman hissəsindən gəmilərin maneəsiz keçməsinə icazə verməyi nəzərdən keçirdiyi bildirilib. Lakin bu, münaqişənin yenidən başlamasının qarşısını almaq üçün razılığa gəlmək şərtidir.
VƏLİ