...Viktor Orbanın Macarıstan seçkilərində məğlubiyyəti Rusiyanın Avropadakı mövqeyinə ciddi zərbə vurdu. Budapeştin yeni siyasi kursu Kremli Avropa Birliyi daxilində ən vacib müttəfiqlərindən birindən məhrum edə bilər.
SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə CEPA yazır.
Son bir neçə ildə Orbanın rəhbərliyi altında Macarıstan AB-nin Rusiya əleyhinə siyasətinə qarşı təsirli bir əyləc rolunu oynayıb.
Budapeşt müntəzəm olaraq sanksiyaları bloklayıb və ya gecikdirib, Ukraynaya yardımı əngəlləyib və Brüsseldən iqtisadi güzəştlər əldə etmək üçün veto hüququndan istifadə edib.
İndi bu rol keçmişdə qalacaq. Yeni Baş nazir Peter Madyar artıq AB ilə münasibətləri bərpa etmək və təxminən 30 milyard avroluq maliyyələşdirməni bloklamaq niyyətində olduğunu açıqlayıb.
Bu o deməkdir ki, Macarıstan Ukrayna ilə bağlı qərarların qarşısını sistematik şəkildə almağı və Rusiyaya qarşı sanksiyaları dayandıracaq.
Moskva üçün bu, təkcə siyasi deyil, həm də iqtisadi itkidir. Macarıstan Rusiya qazının Avropadakı ən böyük alıcılarından biri olaraq qalır və Qazprom ilə uzunmüddətli müqavilələr ildə təxminən 2,5 milyard dollar dəyərindədir.
Tamamilə dağılma ehtimalı az olsa da, Budapeşt əlavə müqavilələri ləğv edə bilər və bu da Rusiya üçün itkilərə səbəb ola bilər.
...“Drujba” boru kəməri vasitəsilə neft tədarükü də risk altındadır və potensial olaraq Rusiya enerjisindən uzaqlaşmaq üçün ümumavropa dəyişikliyinin bir hissəsi olaraq azala bilər. Moskvanın potensial itkiləri ildə milyardlarla dollar qiymətləndirilir.
Maliyyə aspekti də az əhəmiyyət kəsb etmir. Macarıstan OTP Bankı uzun müddətdir ki, Rusiyanın Avropa maliyyə sistemi ilə qarşılıqlı əlaqəsinin azsaylı kanallarından biridir. Hökumətin dəyişməsi banka təzyiqin artmasına və Rusiyadakı əməliyyatlarına məhdudiyyətlərin qoyulmasına səbəb ola bilər.
Bundan əlavə, Serbiya aktivləri ilə sövdələşmələr və Paks II nüvə elektrik stansiyası layihəsində iştirak da daxil olmaqla, Rusiyanın regionun enerji sektorundakı təsirini genişləndirmək planları sual altına alınır.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, Rusiya enerji, maliyyə və siyasi təsirə çıxışı ilə təkcə tərəfdaşını deyil, həm də AB daxilində bütöv bir dayaq nöqtəsini itirir.
Dəyişikliklər dərhal olmasa da, Moskvanın Avropadakı strateji mövqeyi əhəmiyyətli dərəcədə zəifləyə bilər.
Əli Babayev