...Avropada uzun müddətdir sağçı populizm üçün “təhlükəsiz sığınacaq” hesab edilən Macarıstan, görünməmiş siyasi qarışıqlıq zonasına qədəm qoyur.
Viktor Orbanın və onun “Fides” partiyasının təxminən on il yarımlıq dominantlığından sonra onun hakimiyyətinin təməlləri dərin çatlar göstərməyə başlayır.
Kreml ilə zəhərli dostluqdan tutmuş partiya elitasının daxili çürüməsinə qədər bir sıra amillər Orbanın qarşıdan gələn seçkilərdə məğlub olma ehtimalını yalnız bir fərziyyə deyil, həm də ən çox ehtimal olunan ssenariyə çevirir.
Orbanın “qeyri-liberal demokratiya”ya doğru elan etdiyi kurs məntiqi sonluğa çatıb.
SİA xəbər verir ki, “Suverenitasvedelmi Hivatal”ın yaradılması və müstəqil medianın (KESMA holdinq şirkəti vasitəsilə) sistematik şəkildə məhv edilməsi Macarıstanı Avropa Parlamentinin rəsmi olaraq təsnif etdiyi kimi "hibrid seçki avtokratiyasına" çevirib.
Lakin, hakimiyyətin bu cəmləşməsi tələyə çevrilib. Həddindən artıq mərkəzləşdirmə sistemin çevikliyini əlindən alıb. Orban artıq obyektiv məlumat almır, özünü real vəziyyət barədə məlumat verməkdən qorxan loyallarla əhatə edir..?
Bu, bir sıra fəlakətli səhvlərə səbəb olub: qeyri-kafi inflyasiya qiymətləndirməsindən 2024-cü ildə yüz minlərlə etirazçını küçələrə çıxaran pedofilin əlbirinin əfvi ilə bağlı fəlakətli ünsiyyətə qədər.
Orbanın Moskvaya yönəlmiş xarici siyasəti “praqmatik balanslaşdırma aktından” ölkənin gələcəyi üçün mövcud təhlükəyə çevrilib.
Macarıstan özünü Aİ və NATO daxilində tamamilə təcrid olunmuş vəziyyətdə tapıb. Ukraynaya yardımın daimi bloklanması və Avropada xəyanət aktı kimi qəbul edilən “sülh missiyası” kimi Moskvaya nümayişkaranə səfərlər Orbanı hətta Polşada və Vişeqrad Dördlüyündəki müttəfiqlərindən məhrum edib.
Putinə sədaqətin iqtisadi qiyməti çox böyükdür: qanunun aliliyi ilə bağlı problemlər üzündən Aİ fondlarındakı milyardlarla avro dondurulmuş vəziyyətdə qalır.
Orta statistik macar üçün "Kreml ilə dostluq" indi ucuz qazla deyil, Avropa investisiyalarının olmaması və qiymətlərin artması ilə əlaqələndirilir.
Rejim üçün ən təhlükəli simptom bəzi partiya elitasının və texnokratların liderdən uzaqlaşmasıdır.
Peter Madyar və onun “Tısiza” partiyası fenomeni, milli əməkdaşlıq sistemində güclü bir dəyişiklik tələbinin ortaya çıxdığını açıq şəkildə göstərdi.
Madyar “Fides”-in əsl fiquru idi və onun uğuru göstərir ki, partiyanın mülayim qanadı və biznes dairələri artıq radikallaşan və "bürünc" liderlə əlaqələndirilmək istəmirlər.
Qeyd edək ki, Məğlubiyyətin real təhlükəsini dərk edən Orbanın aparatı getdikcə manipulyasiyaya əl atır.
...Amma bu gün Viktor Orbanın məğlub olma ehtimalı bu gün son 14 ilin istənilən vaxtından daha yüksəkdir. Daxili bölünmələr, xarici siyasətdəki toksiklik və iqtisadi səriştəsizliyin birləşməsi onun rejimini son dərəcə həssas edir. Macarıstan dəyişiklik astanasındadır və heç bir saxtakarlıq Orbanın vaxtının bitdiyini gizlədə bilməz.
P.S: Bizim o filmdə necə deilir,..adə, kişi hələ ölməyib.
Əli Babayev