“Çirkli aysberq” xəritəsiz bir əraziyə çevrildi...

10 Aprel 2026 20:43 (UTC+04:00)

...Antarktidada xəritələrdə tapılmayan xəritələşdirilməmiş ada aşkar edilib.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, Alman buzqıran gəmisi olan "Polarstern"in göyərtəsində olan beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu təsadüfən Antarktida sahillərindəki Weddell dənizində xəritələşdirilməmiş bir ada aşkar edib.

8 fevraldan bəri bölgədə çalışan alimlər fırtınalı hava səbəbindən əsas tədqiqatlarını dayandırmaq və Joinville adasının yaxınlığındakı bir körfəzdə sığınmaq məcburiyyətində qalıblar.

Məhz orada qeyri-adi bir obyekt görüblər: uzaqdan adi bir aysberqə bənzəyirdi, lakin şübhəli şəkildə "çirkli" görünürdü. Batimetriya mütəxəssisi Simon Dreuter bir şeyin səhv olduğundan şübhələnən ilk şəxs olub.

Daha yaxından yoxlanıldıqdan sonra komanda bunun buz deyil, qaya olduğunu başa düşüb.

Ehtiyatla yaxınlaşan "Polarstern" gözlənilməz kəşfdən 150 metr məsafəyə yaxınlaşıb.

Dron və çoxşüalı exosounder istifadə edərək ətraflı tədqiqata başlayıb. Məlum olur ki, əvvəllər kəşf edilməmiş quru sahəsi təxminən 130 metr uzunluğunda, 50 metr enində və sudan 16 metr yuxarı qalxır - buzqıran gəminin özündən (118 metr) bir qədər uzun və iki dəfə enindədir.

Alimlər üçün sirr təkcə adanın mövcudluğunda deyil, həm də naviqasiya xəritələrində görünməsindədir.

Lakin orada o, sahil xətti kimi deyil, gəmiçilik üçün "öyrənilməmiş təhlükə zonası" kimi təyin olunub və koordinatları faktiki yerindən təxminən bir dəniz mili sürüşüb.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, səhv, qayanın peyk görüntülərində ərazidə üzən saysız-hesabsız aysberqlərdən demək olar ki, fərqlənməməsi səbəbindən yarana bilər.

İki ay əvvəl başlayan ekspedisiyanın özünün vacib elmi məqsədi var: Larsen buz şelfinin sürətlə əriməsini və son illərdə dəniz buzunun ölçüsündə rekord azalmanı öyrənmək.

Qlobal istiləşmə fonunda hətta belə kiçik bir kəşf də əhəmiyyətlidir: yeni buzsuz quru kütləsinin meydana çıxması alimlərə bölgədəki geoloji proseslər haqqında yeni məlumatlar verə bilər.

Komanda indi adsız adaya ad vermək üçün rəsmi proseslə üzləşir. Bundan sonra onun dəqiq koordinatları bütün beynəlxalq dəniz məlumat bazalarına və naviqasiya xəritələrinə daxil edilmək üçün ötürüləcək ki, gələcək gəmilər gözlənilməz bir maneə ilə qarşılaşmasın.

Nazlı Almuradova