ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası Ağ Evin fikrincə, ABŞ-İsrail hərbi əməliyyatları zamanı kifayət qədər dəstək vermədiklərinə görə ayrı-ayrı NATO üzv ölkələrini cəzalandırmağı düşünür. Bu barədə 9 aprel cümə axşamı gecəsi The Wall Street Journal qəzeti prezident administrasiyasına yaxın mənbələrə istinadən məlumat yayıb.
Təklif Vaşinqtonun kifayət qədər sədaqət nümayiş etdirmədiyinə inandığı NATO ölkələrindən ABŞ qoşunlarının tədricən çıxarılmasını nəzərdə tutur. Bunun əvəzinə, hərbi qüvvələrin Yaxın Şərqdə ABŞ əməliyyatlarını daha fəal şəkildə dəstəkləyən ölkələrə köçürülməsi planlaşdırılır. WSJ qeyd edir ki, bu təşəbbüs Trampın ABŞ-ın NATO-dan mümkün çıxması ilə bağlı əvvəlki açıqlamalarından xeyli yumşaqdır - prezidentin Konqresin təsdiqi olmadan həyata keçirə bilməyəcəyi bir addım.
Bu plan hazırda müzakirələrin ilkin mərhələsindədir və administrasiyanın nəzərdən keçirdiyi bir neçə ssenaridən yalnız biridir. Eyni zamanda, ABŞ-ın İrana hərbi əməliyyatlara başlamaq qərarından sonra Vaşinqtonun mövqeləri ilə Avropa tərəfdaşlarının mövqeləri arasında artan fərqi vurğulayır. "Wall Street Journal" qəzetinin məlumatına görə, təşəbbüs artıq Tramp administrasiyasının əsas rəsmiləri arasında dəstək qazanıb.
Hazırda Avropada təxminən 84.000 Amerika əsgəri yerləşdirilib, baxmayaraq ki, bu rəqəmlər siyasi vəziyyətdən asılı olaraq dəyişə bilər. Hansı ölkələrin ABŞ hərbi iştirakı olmadan qala biləcəyi hələlik məlum deyil, lakin bir neçəsi artıq İrana qarşı kampaniyadan narazılığını bildirib.
Xüsusilə, İspaniya bu əməliyyatda iştirak edən Amerika təyyarələrinin öz hava məkanından istifadəsini qadağan edib. Bundan əlavə, hökuməti ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki hərəkətlərini açıq şəkildə tənqid edən Almaniya da Vaşinqtonun nəzarəti altına düşüb. İtaliya Siciliyadakı hava bazalarının İrana qarşı hərbi kampaniyalar üçün istifadəsini qadağan edib, Fransa isə məhdudiyyətlər tətbiq edib: Amerika qüvvələrinə ölkənin cənubundakı bazasından yalnız İranda döyüş əməliyyatlarında iştirak etməyən təyyarələr üçün istifadə etməyə icazə verilir.
İki administrasiya rəsmisinin sözlərinə görə, hərbi qüvvələrin yenidən yerləşdirilməsi ilə yanaşı, plana İspaniya və ya Almaniya kimi Avropa ölkəsində ən azı bir Amerika bazasının bağlanması da daxil ola bilər. Eyni zamanda, rəsmilər hesab edirlər ki, Polşa, Rumıniya, Litva və Yunanıstan da daxil olmaqla, sözdə "sadiq ölkələr" vəziyyətdən faydalana bilərlər. Plana görə, Rusiya sərhədi yaxınlığında Amerika qoşunlarının sayının artırılması Kremlin mənfi reaksiyasına səbəb ola bilər.
Xatırladaq ki, Ağ Evin mətbuat katibi Kerolin Levittin sözlərinə görə, ABŞ prezidenti Donald Tramp ABŞ-ın NATO-dan çıxmasını nəzərdən keçirir və bu məsələni NATO-nun baş katibi Mark Rutte ilə müzakirə edəcək.
VƏLİ