...Nikol Paşinyanın 1 aprel 2026-cı ildə Moskvada Vladimir Putinlə görüşü rəsmi olaraq işgüzar görüş kimi təsvir edilmişdi. Əslində, bu, İrəvanın Kremldən uzaqlaşmasının uzun bir prosesinin kulminasiya nöqtəsi kimi görünür.
İctimai açıqlamalar məhdudlaşdırılsa da, danışıqların məzmunu bunun əksini göstərir.
Rusiya Qafqazda əsas oyunçu kimi rolunu sürətlə itirir və getdikcə özünü real təsir gücü olmadan müşahidəçi mövqeyində tapır.
Paşinyanın Moskvaya səfəri razılığa gəlmək və ya dəstək qazanmaq cəhdi deyildi. Əksinə, artıq qəbul edilmiş qərarı rəsmiləşdirdi. İrəvan strateji kursunu müəyyənləşdirib və Avropa standartlarına və Qərblə təhlükəsizlik əməkdaşlığına doğru irəliləyir.
Ermənistan rəhbərliyi artıq kritik anlarda uğursuz olan Rusiya zəmanətlərinə güvənmir.
SİA-nın məlumatına görə, Ukraynalı politoloq Viktor Taranın bu fikirləri “Facebook”da yer alıb.
Ermənistan tədricən KTMT-dəki (Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı) real iştirakından çəkilir.
Formal olaraq, əlaqə qalır, lakin demək olar ki, heç bir mahiyyəti yoxdur. Bu fonda NATO ilə əməkdaşlıq, xüsusən də şəffaflıq və müdafiə sektorunda islahat proqramları vasitəsilə güclənir.
Rusiyanın hərbi təsiri köhnəlmiş və təsirsiz görünür. Moskvanın Ermənistanın təhlükəsizlik arxitekturasındakı iştirakı faktiki olaraq etibarını itirib.
İrəvan 4-5 may 2026-cı il tarixlərində keçirilməsi planlaşdırılan Avropa İttifaqı ilə ilk zirvə görüşünə hazırlaşır. AB rəhbərliyinin iştirakı regionda güc balansında dəyişiklik deməkdir.
Ermənistan Qafqazda Avropa siyasətinin giriş nöqtəsinə çevrilir. Rusiya üçün bu, fərqli oyun qaydaları və iqtisadi əlaqələri olan bir mühitin yarandığı öz sərhədlərinə yaxın təsirini itirmək deməkdir.
Ermənistan olmadan Rusiyanın Cənubi Qafqazdakı mövqeyi xeyli zəifləyir.
...Azərbaycan və Türkiyə müstəqil hərəkət edir, Gürcüstan isə öz kursunu davam etdirir. İrəvan Rusiyanın regiondakı varlığını qoruyan son element idi. İndi bu amil yoxa çıxır. Moskvanın təzyiqi artıq çəkindirici amil kimi qəbul edilmir və yalnız Avrasiya strukturlarından uzaqlaşmanı sürətləndirir. Şimal-Cənub nəqliyyat marşrutu da problemli hala gəlir. Rusiya İran və Hindistana doğru logistika axınlarını idarə etmək üçün Ermənistan ərazisindən istifadə etməyə ümid edirdi.
İrəvanın xarici siyasətindəki dəyişiklik və ABŞ-ın regiondakı aktiv rolu bu planları pozur.
Ermənistan Rusiyanın nəzarəti olmadan daha geniş beynəlxalq marşrutlara inteqrasiyanı seçir. Nəticə göz qabağındadır. Paşinyanın Moskvaya səfəri tərəfdaşlıqla bağlı deyil. Bu, yolların fərqliliyinin əlamətidir.
Ermənistan müstəqil inkişaf modelinə və yeni ittifaqlara doğru irəliləyir. Rusiya təkcə müttəfiqini deyil, həm də Qafqazdakı mövqeyini itirir.
İrəvanın növbəti addımları may ayında Aİ ilə keçiriləcək sammitdən sonra Avrasiya strukturlarından sonuncu dəfə çıxma sürətini müəyyən edəcək.
Əli Babayev