1948-ci il aprelin 7-də Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) yaranması Ümumdünya Sağlamlıq Günü kimi qeyd edilir. O vaxtdan bəri dünyanın 194 ölkəsi, o cümlədən Azərbaycan təşkilata üzv qəbul olunub.
SİA xəbər verir ki, 1950-ci ildən başlayaraq hər il aprelin 7-si Ümumdünya Sağlamlıq Günü ənənəvi olaraq qeyd edilir. ÜST 2026-cı ildə qeyd olunan Ümumdünya Sağlamlıq Günündə insanların, heyvanların, bitkilərin və planetin sağlamlığını qorumaq üçün elmi əməkdaşlığın gücünü qeyd edərək builki mövzunu "Sağlamlıq naminə birlikdə. Elmlə ayaqlaşın” elan edib. Təşkilatın müraciətində qeyd olunur: “Bir il davam edəcək kampaniya həm elmi nailiyyətləri, həm də sübutları həyata keçirmək üçün lazım olan çoxtərəfli əməkdaşlığı işıqlandırır”.
ÜST bəyan edib ki, bu əlamətdar gün diqqəti əsas ictimai səhiyyə məsələlərinə yönəltmək üçün qlobal bir imkandır. Builki kampaniyanın əsasını elmin yalnız laboratoriyalar və ya daha varlı ölkələrlə məhdudlaşmaması ideyası təşkil edir. ÜST və tərəfdaşları qidalanma, sanitariya, yoluxucu və xroniki xəstəliklər, əqli sağlamlıq da daxil olmaqla geniş səhiyyə prioritetləri üzrə kritik tədqiqatlar aparmağa davam edir. Lakin Ümumdünya Sağlamlıq Günündə diqqət yalnız kəşflərə deyil, həm də səhiyyə xidmətinin hər yerdə əlçatan olmasına yönəlib.
Az resurslu mühitlərdə tədqiqat sistemlərini gücləndirmək üçün səylər göstərilir ki, bu da ölkələrə elmi bilikləri daha effektiv şəkildə tətbiq etməyə imkan verir. Buraya yerli təcrübənin qurulması, infrastrukturun təkmilləşdirilməsi, məlumatların və sübutların ən çox ehtiyac duyulan yerlərdə əlçatan olmasının təmin edilməsi daxildir. Həmçinin daha çox icma iştirakı üçün stimul var. Fərdlər və yerli təşkilatlar təcrübələrini bölüşməyə təşviq olunur və bu da yuxarıdan aşağıya doğru fərziyyələr əvəzinə real dünya şərtlərini əks etdirən siyasətlərin formalaşmasına kömək edir.
2026-cı il Ümumdünya Sağlamlıq Gününün müəyyənedici mövzusu insan sağlamlığının ətraf mühitlə dərindən əlaqəli olduğunun artan tanınmasıdır. İndi qlobal səhiyyə strategiyasının mərkəzində olan “Təkcə sağlamlıq” yanaşması insanların, heyvanların və ekosistemlərin rifahının ayrılmaz olduğunu qəbul edir. Dünyanın yeni yoluxucu xəstəliklərdən tutmuş ətraf mühitin pozulmasına qədər getdikcə daha mürəkkəb səhiyyə təhdidləri ilə üzləşdiyi bir vaxtda, bu yanaşma getdikcə daha çox populyarlıq qazanır. Məqsəd insan populyasiyalarında, heyvan sistemlərində və ya təbii mühitdə yaranmasından asılı olmayaraq, sağlamlıq risklərini mənbəyində həll edən əlaqələndirilmiş strategiyalar qəbul etməkdir.
2026-cı il Ümumdünya Sağlamlıq Günü elmə inamın təzyiq altında olduğu bir vaxta təsadüf edir. Yanlış məlumatlandırma peyvənd qəbulundan tutmuş yeni xəstəliklərə qarşı mübarizəyə qədər ictimai səhiyyə səylərinə meydan oxumağa davam edir. Buna cavab olaraq, ÜST bu gün sübutlara əsaslanan səhiyyə məlumatları ilə daha güclü ictimai iştiraka çağırış edir. Bu səyin mərkəzində 80-dən çox ölkədə 800-dən çox əməkdaşlıq mərkəzi şəbəkəsi dayanır. Bu qurumlar qrip tədqiqatları, bioetika, peşə sağlamlığı və tibb bacısı kimi sahələrdə ixtisaslaşaraq elmi bilikləri praktik tətbiqlə əlaqələndirən qlobal bir sistem yaradır. ÜST bu işi vurğulamaq üçün beynəlxalq əməkdaşlığın səhiyyə sistemlərini necə dəstəklədiyini və yerlərdə nəticələri necə yaxşılaşdırdığını nümayiş etdirən əməkdaşlıq mərkəzlərinin Qlobal Forumunu çağırır. Mesaj Ümumdünya Sağlamlıq Günü boyunca ardıcıldır: irəliləyiş yalnız elmi nailiyyətlərdən deyil, həm də cəmiyyətlərin onlara etibar etmək və tətbiq etmək istəyindən asılıdır.
Ümumdünya Sağlamlıq Günü sağlamlığın və səhiyyənin problemlərinə yönələn və planetin hər bir sakininin sağlamlığının qorunması, əmin-amanlığının təmin edilməsi üçün birgə fəaliyyət göstərməyə xidmət edən tədbirdir.