...Miçiqan Universitetinin alimləri insanın daxili bioloji saatına əsasən dərman qəbul etmək üçün optimal vaxtı müəyyən edə bilən riyazi model hazırlayıblar.
SİA xarici qaynaqlara istinadən xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri PLOS Hesablama Biologiyası jurnalında dərc edilib.
Model xronoterapiya prinsiplərinə əsaslanır - dərman bədənin təbii bioloji ritmləri ilə sinxronlaşdırıldıqda müalicənin effektivliyinin artdığını göstərən bir yanaşma...
Tədqiqatın müəlliflərindən biri, tələbə Tianyun Yaonun sözlərinə görə, yeni alət dərmanın ən təsirli olacağı anı hesablamağa imkan verir.
Tədqiqatda alimlər dopamin sisteminə təsir edən dərmanlara diqqət yetiriblər. Xüsusilə, onlar narkolepsiya (qarşısıalınmaz gündüz yuxululuğu) və depressiya üçün istifadə edilən dərmanlar olan dopamin geri alma inhibitorlarını (DRI) araşdırıblar.
Onlar narkolepsiyalı xəstələrə təyin edilən modafinil haqqında məlumatları əsas xətt kimi istifadə ediblər. Hesablamalar göstərib ki, dərmanın effektivliyi onun qəbul edildiyi günün vaxtından asılıdır.
Əgər dərman bədənin təbii dopamin səviyyəsinin yüksəlməsindən bir neçə saat əvvəl qəbul edilərsə, terapevtik təsir daha uzun müddət davam edə bilər.
Modeli hazırlayarkən tədqiqatçılar sirkadian ritmləri - bioloji proseslərdə gündəlik dalğalanmaları - və gün ərzində bir neçə dəfə təkrarlanan daha qısa dövrlər olan ultradian ritmlərini nəzərə almışlar.
Bu dalğalanmalar dopamin səviyyələrinə və nəticədə bədənin dərmanlara reaksiyasına təsir göstərir.
Hazırlanmış model çevikdir: o, dopamin sisteminə təsir edən digər dərmanların parametrlərini daxil edə bilər.
Gələcəkdə bu, Parkinson xəstəliyinin, depressiyanın və asılılıqların müalicəsini optimallaşdırmağa kömək edə bilər. Müəlliflər qeyd edirlər ki, modelin hazırda məhdudiyyətləri var.
O, tək bir dərmanın məlumatlarına əsaslanır və xəstələrin fərdi bioritmləri və həyat tərzi xüsusiyyətləri hesablamalarda nəzərə alınmır.
Buna görə də, bu yanaşmanın effektivliyini təsdiqləmək üçün əlavə klinik sınaqlara ehtiyac var.
Əli Babayev