...Mərakeşdə keçirilən ekspedisiya zamanı geoloq Royen Martindeyl qırışmış fil dərisini xatırladan qeyri-adi çöküntü süxurları kəşf etdi.
SİA xarici qaynaqlara istinadən xəbər verir ki, “Geology” jurnalında dərc olunan bu kəşf qədim okeanda həyatın inkişafı ilə bağlı uzun müddətdir mövcud olan fikirlərə meydan oxuyur.
Əvvəllər belə mikrob örtüklərinin yalnız orqanizmlərin günəş işığından enerji aldığı dayaz sularda əmələ gələ biləcəyi düşünülürdü.
Lakin Martindeylın kəşfi günəş işığının çətinliklə nüfuz etdiyi təxminən 180 metr dərinlikdə əmələ gələn təbəqələrdən irəli gəlir.
Tədqiqat göstərdi ki, 180 milyon ildən çox yaşı olan bu strukturlar kimosintez - işıqdan deyil, kimyəvi maddələrdən enerji istehsal prosesi yolu ilə yaranıb.
Alimlər güclü sualtı qarışıqlığın həyatın yaranmasına səbəb olduğunu irəli sürürlər.
Bu, təkcə çöküntüləri yerindən tərpətmədi, həm də dəniz dibinə çoxlu miqdarda qida maddəsi gətirdi.
Bu, mikrobların ərazidə məskunlaşmasına, sonradan fosilləşən sıx örtüklər yaratmasına və unikal naxışlarını qorumasına imkan verdi.
Zəhərli kükürd birləşmələrinin sərbəst buraxılması, ehtimal ki, bu koloniyaları digər dəniz həyatı tərəfindən istehlak edilməkdən qorudu.
Bu kəşf geologiya və biologiya üçün qlobal əhəmiyyətə malikdir. Bu, balina qalıqlarında tapılan müasir icmalara bənzər şəkildə, okeanın qaranlıq dərinliklərində milyonlarla il ərzində geniş mikrob ekosistemlərinin inkişaf edə biləcəyini göstərir.
Alimlər qeyd edirlər ki, bu cür "qırışmış" teksturalar əvvəllər səhvən sürüşmələrin sırf fiziki nəticələri kimi şərh olunurdu.
Tədqiqatçılar indi Yer kürəsinin keçmişində kemosintezin nə qədər geniş yayıldığını və qlobal bioloji dövrlərə necə təsir etdiyini müəyyən etmək üçün mövcud süxur nümunələrini yenidən araşdırmağı planlaşdırırlar.
Əli Babayev