"Müasir dövrdə ətraf mühitin qorunması və bioloji müxtəlifliyin saxlanması bəşəriyyətin qarşısında duran əsas vəzifələrdən biridir. Lakin buna baxmayaraq, bir çox ölkələrdə olduğu kimi, Azərbaycanda da qanunsuz ov və təbiətə müdaxilə halları ekosistemlərə mənfi təsir göstərən aktual problemlərdən biri olaraq qalır".
Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında Səma və Ekososial-İqtisadi İnkişafa Yardım İctimai Birliyinin sədri İradə Həsənova deyib.
Onun sözlərinə görə, bu hallar təkcə ayrı-ayrı heyvan növlərinin azalmasına deyil, bütövlükdə təbii tarazlığın pozulmasına səbəb olur: "Qanunsuz ov dedikdə ov qaydalarının pozulması, qadağan olunmuş ərazilərdə ovlanma, ov mövsümündən kənar ov fəaliyyəti və nadir heyvan növlərinin tutulması nəzərdə tutulur. Xüsusilə nəsli kəsilmək təhlükəsi altında olan növlərin ovlanması ekoloji baxımdan ciddi risk yaradır. Bu cür fəaliyyət nəticəsində bəzi heyvan növlərinin sayı sürətlə azalır, qida zənciri pozulur, biomüxtəliflik zəifləyir və ekosistemlərin dayanıqlığı aşağı düşür. Nəticədə isə təbiətin özünü bərpa etmə qabiliyyəti zəifləyir.
Azərbaycanda qanunsuz ov halları əsasən dağlıq və meşəlik ərazilərdə, həmçinin su hövzələrində müşahidə olunur. Xüsusilə köçəri quşların ovlanması və nadir balıq növlərinin tutulması kimi hallar zaman-zaman qeydə alınır. Bəzi hallarda ov mövsümündən kənar ov edilir, xüsusi mühafizə olunan ərazilərdə qanunsuz fəaliyyət aparılır, “Qırmızı kitab”a daxil olan növlər ovlanır və Xəzər dənizində qanunsuz balıq ovu həyata keçirilir. Bu hallar yalnız fauna üçün deyil, həm də su və torpaq ekosistemləri üçün mənfi nəticələr doğurur.
Qanunsuz ovla yanaşı, təbiətə müdaxilə digər istiqamətlərdə də özünü göstərir. Məsələn, qanunsuz ağac kəsimi, nadir bitki növlərinin toplanması, qoruq ərazilərində qanunsuz fəaliyyət və tullantıların təbiətə atılması bu müdaxilələrə daxildir. Bu cür fəaliyyətlər uzunmüddətli perspektivdə torpaq eroziyasına, su ehtiyatlarının azalmasına və iqlimə təsirlərin artmasına səbəb ola bilər.
Rəsmi məlumatlara görə, ölkədə hər il qanunsuz balıq ovu ilə bağlı yüzlərlə fakt qeydə alınır. Aparılan monitorinqlər zamanı müxtəlif illərdə keçirilən reydlər nəticəsində yüzlərlə patronun və qanunsuz ovlanmış heyvanların müsadirə edildiyi, çoxsaylı şəxslərin məsuliyyətə cəlb olunduğu müəyyən edilib. Qanunsuz ov və təbiətə müdaxilə hallarının yaranmasına təsir edən əsas amillər sırasında ekoloji maarifləndirmənin yetərli olmaması, bəzi bölgələrdə nəzarətin zəifliyi, iqtisadi maraqlar və gəlir əldə etmək məqsədi, qanunvericiliyin tələblərinə əməl edilməməsi, eləcə də ekoloji məsuliyyət hissinin zəif olması dayanır. Bu amillər birgə şəkildə problemin davamlı xarakter almasına səbəb olur.
Qanunsuz ov halları genişmiqyaslı kütləvi proses kimi görünməsə də, sistemli şəkildə davam edən və ciddi ekoloji risk yaradan problemlərdən biri hesab olunur. Bu problemin aradan qaldırılması üçün ictimai nəzarətin artırılması, ekoloji təhsilin gücləndirilməsi, yerli icmaların mühafizə prosesinə cəlb edilməsi, cərimə və inzibati tədbirlərin sərtləşdirilməsi, eləcə də alternativ məşğulluq imkanlarının yaradılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə gənc nəsildə ekoloji mədəniyyətin formalaşdırılması bu istiqamətdə mühüm rol oynayır.
Qanunsuz ov və təbiətə müdaxilə halları bioloji müxtəlifliyin qorunması baxımından ciddi təhlükə yaradır. Bu problemin aradan qaldırılması yalnız dövlət qurumlarının deyil, həm də cəmiyyətin bütün üzvlərinin birgə səylərini tələb edir. Təbiətin qorunması hər bir insanın məsuliyyətidir və bu istiqamətdə atılan hər bir addım gələcək nəsillərin sağlam mühitdə yaşamasına xidmət edir".