31 mart - Azərbaycan tarixinin ən faciəli və ağrılı səhifələrindən biri olan Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü hər il ölkəmizdə dərin hüzn və ehtiramla qeyd olunur. 1918-ci ilin mart-aprel aylarında erməni silahlı dəstələri tərəfindən Bakı, Şamaxı, Quba və digər bölgələrdə minlərlə günahsız azərbaycanlı xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirilib, yaşayış məntəqələri dağıdılıb, mədəni və tarixi abidələr məhv edilib. Bu hadisələr təkcə bir xalqın deyil, ümumilikdə insanlığın yaddaşına silinməz iz buraxan ağır cinayətlərdən biri kimi qiymətləndirilir.
Tarixi mənbələr və araşdırmalar göstərir ki, həmin dövrdə həyata keçirilən qırğınlar planlı şəkildə törədilmiş, əsas məqsəd azərbaycanlı əhalini kütləvi şəkildə məhv etmək və onları öz doğma torpaqlarından sıxışdırıb çıxarmaq olub. Bu faciənin miqyası xüsusilə Quba qəzasında aşkar edilmiş kütləvi məzarlıqlarla bir daha sübut olunub. Uzun illər bu hadisələrə obyektiv hüquqi-siyasi qiymət verilməsə də, sonrakı dövrlərdə dövlət səviyyəsində görülən tədbirlər nəticəsində 31 mart tarixi Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü kimi rəsmiləşdirilib və hər il anım mərasimləri keçirilir.
Bu gün Azərbaycan cəmiyyətində həmin qanlı hadisələrin unudulmaması, gələcək nəsillərə doğru şəkildə çatdırılması və tarixi həqiqətlərin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müasir dövrdə informasiya mübarizəsinin gücləndiyi bir şəraitdə tariximizin bu acı səhifələrinin düzgün təqdim olunması həm də milli yaddaşın qorunması baxımından vacibdir.
Bəs görəsən bu əlamətdar günlə bağlı şəhər sakinləri nə düşünür, onlar bu tarixi necə xatırlayır və gələcək nəsillərə ötürülməsi üçün hansı addımların atılmasını vacib sayırlar?
SİA şəhər sakinləri arasında sorğu keçirib.
Şəhər sakini Rəhman Əliyev: "31 mart hadisələri Azərbaycan tarixinin ən ağrılı və unudulmaz səhifələrindən biridir. Həmin dövrdə baş verənlər təkcə bir neçə bölgəni deyil, bütövlükdə xalqımızın taleyini sarsıdan faciə idi. Bu gün biz həmin hadisələri yalnız anmaqla kifayətlənməməli, eyni zamanda onun səbəblərini və nəticələrini də dərindən öyrənməliyik. Xüsusilə gənc nəsil tariximizi düzgün bilməli, bu kimi faciələrin təkrarlanmaması üçün hər zaman hazırlıqlı olmalıdır. Mən hesab edirəm ki, bu hadisələrin unudulmaması milli yaddaşımızın qorunması baxımından olduqca vacibdir".
Şəhər sakini Sabir Muradov: "1918-ci ildə bolşeviklər tərəfindən Bakı, Quba, Şamaxı, Lənkəran və Qarabağ bölgələrində törədilən qırğınlar planlı şəkildə həyata keçirilmişdi. Bu, sadəcə bir qarşıdurma deyil, konkret olaraq azərbaycanlı əhaliyə qarşı yönəlmiş soyqırımı siyasəti idi. Minlərlə günahsız insan həyatını itirdi, kəndlər, şəhərlər yerlə-yeksan edildi. Bu gün həmin hadisələri xatırlayarkən bir daha anlayırıq ki, tariximizi bilmədən gələcəyimizi düzgün qura bilmərik. Ona görə də bu faciələr hər zaman yadda saxlanmalı və gələcək nəsillərə çatdırılmalıdır".
Şəhər sakini Hacı Şıxəliyev: "Tarixdə baş verən bu cür hadisələr hər bir xalq üçün ciddi dərs olmalıdır. Biz görürük ki, o dövrdə xalqımız çox ağır sınaqlardan keçib. Bu gün artıq müstəqil və güclü dövlətimiz var və bu, belə faciələrin bir daha təkrarlanmaması üçün əsas təminatdır. Mən düşünürəm ki, əsas məsələ keçmişi unutmamaqla yanaşı, eyni zamanda gələcəyə daha güclü addımlamaqdır. Dövlətimizin güclənməsi, ordumuzun qüdrəti və xalqımızın birliyi bu baxımdan çox önəmlidir".
Şəhər sakini Vəli Quliyev: "Bu hadisələrə yalnız emosional yanaşmaq kifayət deyil, onları faktlar və tarixi sənədlər əsasında öyrənmək də vacibdir. Çünki dünya ictimaiyyətinə həqiqətləri çatdırmaq üçün bizdə kifayət qədər əsaslı məlumatlar olmalıdır. Gənclər bu hadisələri dərindən bilməli, yalnız eşitdikləri ilə deyil, araşdırmalarla nəticə çıxarmalıdır. Bu, həm də informasiya mübarizəsində bizim üstünlüyümüzü təmin edə bilər".
Şəhər sakini Pərvanə Ağayeva: "31 mart günü xalqımız üçün həm hüzn, həm də birlik günüdür. Belə faciələr insanları birləşdirir, milli həmrəyliyi daha da gücləndirir. Mən düşünürəm ki, bu günlərdə yalnız keçmişi xatırlamaq deyil, həm də birliyimizi nümayiş etdirmək çox önəmlidir. Çünki məhz birlik sayəsində biz bütün çətinliklərin öhdəsindən gələ bilmişik və gələcəkdə də gələ bilərik".
Şəhər sakini Məryəm Hacıyeva: "Tariximizi unutmaq, əslində, öz kimliyimizi unutmaq deməkdir. Bu baxımdan 31 mart kimi günlərin qeyd olunması çox böyük əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə məktəblərdə, ali təhsil müəssisələrində bu mövzuya daha geniş yer verilməlidir. Gənclər yalnız tarix dərsliklərindən deyil, müxtəlif tədbirlər, sənədli filmlər və araşdırmalar vasitəsilə də məlumatlandırılmalıdır. Bu, onların milli şüurunun formalaşmasına ciddi təsir göstərir".
Şəhər sakini Əziz Babayev: "Bu hadisələrin beynəlxalq səviyyədə tanıdılması və hüquqi qiymət alması çox vacib məsələlərdən biridir. Təəssüf ki, dünyada bir çox belə faciələr lazımi səviyyədə tanınmır. Ona görə də bu istiqamətdə həm dövlət qurumları, həm də ictimaiyyət birgə fəaliyyət göstərməlidir. Xarici dillərdə materialların hazırlanması, beynəlxalq platformalarda çıxışlar və müxtəlif layihələr bu işə töhfə verə bilər".
Şəhər sakini Cəmil İsmayılov: "Mən hesab edirəm ki, bu kimi faciələr xalqın yaddaşında daim yaşamalıdır. Hər bir insan öz tarixini bilməli və onu gələcək nəsillərə ötürməlidir. Bu, bizim mənəvi borcumuzdur. Əgər biz keçmişimizi unutsaq, gələcəkdə eyni səhvlərlə üzləşə bilərik. Ona görə də belə günlər yalnız anım mərasimi kimi deyil, həm də düşünmək və nəticə çıxarmaq üçün bir fürsət kimi dəyərləndirilməlidir".