İt əvvəllər düşünüləndən daha tez insanın ən yaxşı dostu olub...

27 Mart 2026 21:07 (UTC+04:00)

...Təbiət Tarixi Muzeyinin alimləri itlərin insanlarla birlikdə ən azı 15.000 il əvvəl, əvvəllər düşünüləndən təxminən 5.000 il əvvəl yaşamağa başladığını aşkar ediblər.

SİA xəbər verir ki, nəticələr "Nature" jurnalında dərc edilib. Tədqiqatçılar bu nəticəyə İngiltərənin Somerset şəhərindəki Qof mağarasında tapılan çənə sümüyü parçasını təhlil etdikdən sonra gəliblər.

Genetik analiz qalıqların ən erkən məlum ev itlərindən birinə aid olduğunu göstərib.

Sümük 1920-ci illərdə aşkar edilib, lakin onilliklər ərzində muzey kolleksiyasında saxlanılıb və adi arxeoloji nümunə hesab edilib.

Yalnız bu yaxınlarda alimlər onun itə aid ola biləcəyi fərziyyəsini sınaqdan keçirmək qərarına gəliblər və DNT analizi aparıblar.

Genetik materialın müqayisəsi onlara Avropanın və Anadolunun digər bölgələrindən oxşar qədim nümunələri müəyyən etməyə imkan verib.

Bu, erkən itlərin son Buz dövrünün sonunda (20.000-11.700 il əvvəl) insanlarla birlikdə qitəyə yayıldığını göstərir.

Əlavə kimyəvi analizlər itlərin və insanların ortaq bir pəhriz - ət, balıq və bitki məhsulları paylaşdıqlarını ortaya çıxarıb. Tədqiqatçıların fikrincə, bu, hətta o dövrdə də insanlarla heyvanlar arasında sıx əlaqənin olduğunu göstərir.

İlk itlərin boz canavarlardan törədiyinə inanılır, onlar insan məskənlərinin yaxınlığında məskunlaşmağa və tədricən insanlara öyrəşməyə başlayırlar. Yeni məlumatlar göstərir ki, bu proses elm adamlarının əvvəllər düşündüyündən daha əvvəl başlamışdır.

Əli Babayev