Əsrlər boyu yeraltında yaşayan unudulmuş sivilizasiya kəşf edilib…

16 Mart 2026 21:28 (UTC+04:00)

...İspaniyanın şimalında arxeoloqlar əsrlər boyu yeraltında yaşayan, xarici dünyadan təcrid olunmuş orta əsrlər cəmiyyətinin qalıqlarını aşkar ediblər.

SİA xəbər verir ki, Daily Galaxy-nin məlumatına görə, bu mağarada yaşayan cəmiyyət 7-ci və 11-ci əsrlər arasında Las Qobas adlanan bir sıra təbii qaya mağaralarında sığınıb. Science Advances jurnalında dərc olunan bir araşdırmaya görə, Las Qobasda aparılan qazıntılar zamanı sümükləri həyatlarının hekayəsini danışan 33 fərdin qalıqları aşkar edilib.

Genetik nümunələrin təxminən 63 faizi qohumluq əlamətləri göstərir, yəni insanlar bir neçə nəsil ərzində yaxın qohumlarla evləniblər.

Mütəxəssislər icmanın son dərəcə təcrid olunmuş və xarici dünya ilə az qarşılıqlı əlaqədə olduğunu, bunun da genetik müxtəlifliyin olmamasına və zamanla sağlamlığın pisləşməsinə səbəb olduğunu bildiriblər.

Paleogenetika və molekulyar arxeologiya üzrə ixtisaslaşmış tədqiqatçı Rikardo Rodriges Varela deyir: "Məlumatlarımız göstərir ki, bu icma ən azı beş əsr ərzində nisbətən təcrid olunmuş vəziyyətdə qalıb".

Qohumluqla bağlı genetik dəlillərə əlavə olaraq, bəzilərində qılınc zərbələrindən sınıqlar və deşilmiş yaralar aşkar edilib. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu, yeraltı cəmiyyətdə daxili çəkişmələrin geniş yayıldığını göstərir. Las Qobasdan tapılan qalıqlarda da çiçək xəstəliyi izləri tapılıb. Tədqiqatçıların izah etdiyi kimi, icma, ehtimal ki, çirklənmiş donuz əti vasitəsilə çiçək xəstəliyinə yoluxub, çünki donuzlar mağara adamları üçün əsas qida mənbəyi idi. Böyük şəhərlərdən uzaqda yaşayan Las Qobas sakinləri çiçək xəstəliyi kimi xəstəliklərə xüsusilə həssas idilər. Kənardan kömək və dərmanlara çıxış olmadan xəstəliklər əhalinin əhəmiyyətli bir hissəsini məhv edə bilərdi.

Nazlı Almuradova