...Dəniz qabıqlarına hər çimərlikdə rast gəlinir: onlar o qədər çoxdur ki, bəzən biz onları tamamilə görməzdən gəlirik. Bəs onlar haradan gəlir?
SİA-nın məlumatına görə, Theconversation.com saytı balıqqulağının çimərliklərdə necə göründüyünü izah edir.
...Balıqqulağılar heyvan skeletlərindən, ölü orqanizmlərin qalıqlarından başqa bir şey deyil. Lakin insanlardan və digər heyvanların əksəriyyətindən fərqli olaraq, ilbizlər, istiridyə və midiya kimi mollyuskların ekzoskeletləri var. Yəni, onların skeleti bədənlərinin xaricində yerləşir.
..."Balıqqulağılar" dedikdə, adətən mollyuskların qabıqlarını nəzərdə tuturuq -bunlar çimərliklərdə ən çox rast gəlinən qabıqlardır. Balıqqulağılar yumşaq bədənlərini yırtıcılar və ya ətraf mühit dəyişiklikləri kimi xarici təhlükələrdən qoruyur. Onlar həmçinin dəniz dibində sabit mövqe tutmalarına, böyümələrinə və daha səmərəli hərəkət etmələrinə kömək edirlər.
İnsan sümükləri əzələlər üçün iskele rolunu oynadığı kimi, balıqqulağılar da mollyuskalar üçün sərt bir çərçivə rolunu oynayır.
Bəziləri, dəniz tarağı kimi, qabıqlarını çırpmaq üçün güclü əzələləri sıxaraq hətta üzə bilirlər.
Digərləri isə qabıqlarına bərkidilmiş əzələlərdən istifadə edərək palçığa tez bir zamanda basdırılırlar.
Qabıqlar biominerallaşma adlanan bir proses vasitəsilə əmələ gəlir.
Təfərrüatlar növlərdən asılı olaraq çox dəyişə bilər, lakin bütün bu heyvanların qabıq istehsalından məsul olan xüsusi toxumaları var, necə ki, insanlar sümükləri böyütmək və gücləndirmək üçün hazırlanmış toxumalara malikdirlər.
Dəniz heyvanlarının əksəriyyətinin qabıqları əhəngdaşında da tapılan davamlı bir material olan kalsium karbonatdan ibarətdir.
Bəzi süngərlər və mikroorqanizmlər silisiumdan istifadə edir və bir qrup braxiopodlar qabıqlarını insan sümüklərini təşkil edən eyni material olan kalsium fosfatdan əmələ gətirirlər
...Planetdə 50.000-dən çox mollyusk növü var və onların əksəriyyəti öz qabıqlarını yaradır.
Lakin hər növ qabıqları fərqli şəkildə istehsal edir - buna görə də çimərliklərdə ən qəribə formalı və ölçülü qabıqlara rast gələ bilərsiniz. Sümüklər kimi, qabıqlar da çox uzun müddət yaşaya bilər.
Onlar cərəyanlar və dalğalar vasitəsilə sahilə çıxırlar; digərləri isə təzyiq və zaman sayəsində adi qabıqların tədricən fosillərə çevrildiyi dəniz dibində yerləşirlər.
Əslində, dəniz qabıqları ən çox yayılmış fosillər arasındadır və çılpaq gözlə araşdırıla biləcək qədər böyükdür.
Qabıqların bu qədər geniş yayılmasının səbəbi qismən davamlılıqlarıdır. Onlar yalnız gözəl deyil, həm də keçmişi öyrənmək üçün istifadə edilə bilər.
Qabıqlar, kiçik zaman maşınları kimi, sahiblərinin həyatı haqqında çoxlu məlumat ehtiva edir.
Nazlı Almuradova