...Sızanaq yığmaq vərdişi çoxlarına tanışdır. Bəziləri üçün bu, dərini travmaya uğradan və çapıqlar qoyan nəzarətsiz bir davranışa çevrilir.
SİA-nın məlumatına görə, The Guardian pis vərdişlə pozğunluğu necə ayırd edəcəyini və hər iki halda nə edəcəyini araşdırıb.
Dəri yığmaq problemə çevrildikdə...
Təkrarlanan sızanaq yığılması, xüsusən də problemli dərisi olan insanlarda yaygındır. Lakin, bir insan dayana bilmirsə, qanayana qədər yığırsa və nəzərə çarpan izlər qoyursa, bu, dermatillomaniyanı göstərə bilər. Bu, xəstənin məcburi şəkildə öz dərisini yığdığı bir pozğunluqdur.
Nyu-York şəhər dermatoloqu və psixiatrı Dr. Ami Vexler-ə görə, bu cür davranış nümunələri tez-tez narahatlıqla əlaqələndirilir və güclü stress dövrlərində daha da şiddətlənir. Statistika göstərir ki, əhalinin 2-5 faizi dermatillomaniyadan əziyyət çəkir.
Lakin, insanların kömək istəməsinə mane olan utanc səbəbindən faktiki rəqəmlər daha yüksək ola bilər. Pozğunluqla vərdiş arasındakı əsas fərq nəzarət dərəcəsidir. Bir insan asanlıqla dayana bilirsə, bu, müvəqqəti davranış hesab olunur.
Lakin, dəri yığımı nəzarətdən çıxsa, gündəlik həyata, işə və ya sosial qarşılıqlı əlaqələrə mane olarsa və ya izlər buraxarsa, mütəxəssisə müraciət etməyin vaxtıdır.
Özünüzə necə kömək etməli...
Sızanaq yığmaq vərdişindən imtina etmək istəyənlər üçün mütəxəssislər bir neçə strategiya təklif edirlər.
Meditasiya və stressin idarə olunması. Dərin nəfəs alma və diqqətlilik təcrübələri ümumi narahatlığı azaltmağa və yığma tezliyini azaltmağa kömək edə bilər.
Fiziki maneələr. Problemli sahələr dəriyə fiziki olaraq daxil olmağın qarşısını alan sarğılar və ya xüsusi stikerlərlə örtülə bilər. Stress əleyhinə oyuncaqlar.
Bunlar yığmaq istəyi yarandıqda əlləri tutmağa kömək edir. Lakin bu üsul bəzi xəstələrə kömək etmir - bu, fərddən asılıdır.
Peşəkar yardım...
Özünə nəzarət işə yaramırsa, dermatoloqa müraciət etməyə dəyər. Həkim yığmaya səbəb olan səpgilər üçün müalicə təyin edə bilər.
Doktor Vekslerin qeyd etdiyi kimi, əksər xəstələr "dərilərində bir şey olmadığı təqdirdə onları yığmazlar".
Qadınlarda menstruasiyadan əvvəl tez-tez pisləşən hormonal sızanaqların müalicəsi üçün aşağıdakılar adətən təyin olunur:
- Spironolakton,
-Doğum nəzarət həbləri,
-Topikal retinoidlər...
Endokrinoloq tərəfindən hormon səviyyənizi yoxlatdırmaq da yaxşı fikirdir - menstruasiyadan əvvəlki sızanaqlar diqqət tələb edən əsas sağlamlıq problemlərini göstərə bilər. Psixoterapevtlə eyni vaxtda terapiya tövsiyə olunur.
Koqnitiv davranış terapiyası və danışıq terapiyası kompulsiv davranışın əsasını təşkil edən narahatlığı idarə etməyə kömək edə bilər.
Bəzi hallarda həkim narahatlıq əleyhinə dərmanlar təyin edə bilər.
Bərpaedici gözəllik...
Dərisində artıq görünən izlər buraxanlar üçün “bərpaedici gözəllik” anlayışı var - özünə zərər verməyin görünən nəticələrini aradan qaldırmağa yönəlmiş prosedurlar. Kosmetoloqlar çapıqları və piqmentasiyanı aradan qaldırmağa kömək edirlər ki, bu da yalnız görünüşü yaxşılaşdırmaqla yanaşı, həm də emosional yükü azaldır.
Xəstələr etiraf edirlər ki, çapıqlar “travmanın daimi xatırlatması” kimi xidmət edir və onlardan qurtulmaq rahatlıq gətirir.
Anlamaq vacibdir: sızanaqları təmizləmək vərdişindən qurtulmaq gözəllik standartlarına uyğunlaşmaq deyil, fiziki və zehni sağlamlığınıza qayğı göstərmək məsələsidir.
İnsan problemi nə qədər tez anlayıb kömək istəsə, dərisinə bir o qədər az zərər vuracaq.
Nazlı Almuradova