"Xocalıda ucaldılan Memorial ədalətin siyasi təntənəsidir" - ŞƏRH EDİLDİ

"İşğaldan azad olunmuş Xocalı şəhərində Xocalı Soyqırımı Memorialının açılması təkcə xatirə məkanının istifadəyə verilməsi deyil, həm də Azərbaycanın post-münaqişə mərhələsində həyata keçirdiyi milli yaddaş və ədalət siyasətinin strateji təzahürüdür". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında millət vəkili Jalə Əliyeva deyib.

Onun sözlərinə görə, bu hadisənin məhz Xocalıda baş tutması simvolik və siyasi baxımdan olduqca mühüm məna daşıyır: "Çünki yaddaşın coğrafiyası ilə tarixi hadisənin baş verdiyi məkanın üst-üstə düşməsi ədalətin təntənəsi kimi təqdim olunur. Tədbirdə İlham Əliyevin, Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın və ailə üzvlərinin iştirakı dövlət səviyyəsində bu məsələyə verilən yüksək siyasi qiymətin göstəricisidir. Memorialın Prezidentin sərəncamı ilə yaradılması və konsepsiyanın Heydər Əliyev Fondu tərəfindən hazırlanması onu göstərir ki, Xocalı məsələsi təkcə tarixi hadisə kimi deyil, milli ideologiyanın əsas sütunlarından biri kimi qəbul edilir. Memorialın memarlıq həlli – dörd tərəfdən qoruyucu əllər simvolikası, badam ağacları, interaktiv ekspozisiyalar – kollektiv yaddaşın vizual və emosional formalaşdırılmasına xidmət edir. Bu, yalnız keçmişi xatırlatmaq məqsədi daşımır; eyni zamanda gələcək nəsillərin kimlik şüurunun formalaşdırılması üçün ideoloji çərçivə yaradır. Dövlətin yaddaş siyasəti burada həm daxili konsolidasiyanı, həm də beynəlxalq informasiya mübarizəsini hədəfləyir.

Xocalı hadisələrinin beynəlxalq müstəvidə tanıdılması istiqamətində aparılan fəaliyyət, xüsusilə “Xocalıya ədalət!” kampaniyası çərçivəsində görülən işlər, Azərbaycanın informasiya diplomatiyasının mühüm komponentinə çevrilib. Bu kontekstdə memorialın açılması faktiki olaraq siyasi narrativin fiziki məkanda təsbitidir. Yəni dövlətin uzun illər apardığı hüquqi-siyasi mübarizə artıq azad edilmiş ərazidə maddi-mədəni forma alır. Digər mühüm məqam isə memorialın açılışının post-müharibə reallıqları fonunda baş verməsidir. 44 günlük Vətən müharibəsi və sonrakı antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpası fonunda Xocalıda memorialın ucaldılması rəmzi olaraq “ədalətin təmin edilməsi” mesajını gücləndirir. Bu, həm daxili auditoriyaya – xüsusilə şəhid ailələrinə və məcburi köçkünlərə, həm də beynəlxalq ictimaiyyətə ünvanlanan siyasi siqnaldır. Eyni zamanda bu addım regionda güc balansının dəyişdiyini göstərən mühüm elementdir. Çünki uzun illər ərzində işğal altında qalmış ərazidə dövlət atributlarının – bayrağın, inzibati idarəetmənin, sosial infrastrukturun və indi də memorial kompleksinin – formalaşdırılması faktiki suverenliyin möhkəmləndirilməsi deməkdir. Bu, post-münaqişə dövlət quruculuğunun əsas mərhələsidir. Xocalı sakinlərinin çıxışları və onların emosional reaksiyaları göstərir ki, bu proses yalnız siyasi akt deyil, həm də sosial-psixoloji reabilitasiya mərhələsidir. Uzun illər məcburi köçkünlük həyatı yaşamış insanların doğma torpaqlarına qayıdaraq memorialın açılışında iştirak etməsi kollektiv travmanın müəyyən mənada simvolik şəkildə bağlanması kimi qiymətləndirilə bilər. Xocalı Soyqırımı Memorialının açılışı Azərbaycan dövlətinin milli yaddaş, ədalət və suverenlik siyasətinin kəsişmə nöqtəsində dayanır. Bu hadisə həm keçmişin dərslərini qorumaq, həm də gələcəkdə oxşar faciələrin təkrarlanmaması üçün güclü dövlət modelinin vacibliyini vurğulayan siyasi mesajdır".