"Müasir dövrdə sosial media platformalarının - TikTok, Instagram və YouTube - sürətlə yayılması gənclərin həyat tərzinə və dünyagörüşünə ciddi təsir göstərmişdir. Artıq məşhurluq uzun illərin zəhməti və peşəkar fəaliyyəti ilə deyil, bəzən bir neçə saniyəlik video və ya viral paylaşım vasitəsilə əldə oluna bilir. Bu reallıq isə “tez məşhur olmaq” arzusunu gücləndirərək gənclərin dəyər sistemində müəyyən dəyişikliklərə səbəb olur".
Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında "Yeni Həyat" Humanitar və Sosial Dayaq İctimai Birliyinin sədri Nailə İsmayılova deyib.
Onun sözlərinə görə, bununla insanlar uğur anlayışının yeni formasını təbliğ etmiş olurlar: "Əvvəllər uğur anlayışı təhsil, əmək, peşəkarlıq və cəmiyyətə faydalılıq kimi meyarlarla ölçülürdü. Gənclər həkim, müəllim, alim və ya digər ixtisas sahibi olmaq üçün illərlə çalışır, mərhələli inkişaf yolu keçirdilər. Lakin indi bəzi hallarda uğur anlayışı izləyici sayı, “like” və baxış statistikası ilə ölçülür. Bu dəyişiklik zəhmətə əsaslanan uzunmüddətli inkişaf modelini arxa plana keçirə bilər. Belə bir şəraitdə məşhurluq vasitə olmaqdan çıxaraq məqsədə çevrilir. Gənclər üçün əsas meyar nə qədər faydalı olmaq deyil, nə qədər tanınmış olmaq kimi qəbul edilir. Bu isə dəyərlərin mahiyyətindən çox görünüşə yönəlməsinə gətirib çıxarır.
Diqqət mədəniyyəti və etik sərhədlər də bu prosesin təsirindən kənarda qalmır. Sosial media mühitində diqqət əsas kapitala çevrilmişdir. Diqqət qazanmaq üçün isə bəzən sensasiya, şişirtmə və hətta etik normaların pozulması halları müşahidə olunur. Bu tendensiya gənclərdə belə bir təsəvvür formalaşdıra bilər ki, əsas olan məzmunun keyfiyyəti deyil, onun yaratdığı reaksiya və səs-küydür. Nəticə etibarilə dərin bilik və bacarıq ikinci plana keçir, qalmaqallı və emosional paylaşımlar daha çox üstünlük qazanır. Qısamüddətli populyarlıq uzunmüddətli inkişafdan daha cəlbedici görünür. Bu isə dəyər sistemində sabitlik və məsuliyyət kimi anlayışların zəifləməsinə səbəb olur.
“Tez məşhur olmaq” arzusu gənclərin özünüqiymətləndirmə mexanizminə də təsir edir. Sosial mediada sürətli uğur hekayələri, ideal həyat görüntüləri və filtrdən keçmiş reallıq müqayisə sindromunu gücləndirir. Gənc özünü daim başqaları ilə müqayisə edir və sosial təsdiqə ehtiyac duyur. Nəticədə özünəinam azalır, natamamlıq hissi yaranır, şəxsi dəyərlər isə xarici reytinqlə ölçülməyə başlayır. Belə vəziyyətdə gənc “Mən kiməm?” sualına daxili keyfiyyətləri ilə deyil, sosial şəbəkədəki mövqeyi ilə cavab verir və bu sual onun kimlik axtarışının bir hissəsinə çevrilir.
Bununla yanaşı, məsələni yalnız neqativ aspektdən qiymətləndirmək doğru olmaz. Sosial media gənclərə yaradıcılıq, sahibkarlıq və özünüifadə imkanları təqdim edir. İstedadlı gənclər üçün bu platformalar bacarıqlarını nümayiş etdirmək və geniş auditoriyaya çıxmaq baxımından əlverişli vasitəyə çevrilmişdir. Əgər məşhurluq zəhmət, bacarıq və etik davranış üzərində qurulursa, bu, müasir dövrün təbii inkişaf modelidir. Problem məşhurluqda deyil, onun hansı dəyərlər üzərində qurulmasındadır.
“Tez məşhur olmaq” istəyi həqiqətən də gənclərin dəyər sistemində dəyişiklik yarada bilər. Uğur anlayışı sadələşə, zəhmətə münasibət zəifləyə və sosial təsdiq əsas meyara çevrilə bilər. Lakin ailə, məktəb və cəmiyyət düzgün istiqamət verərsə, məşhurluq məqsəd deyil, nəticə kimi qəbul olunar. Əsas məsələ gənclərə öyrətməkdir ki, həqiqi dəyər izləyici sayında deyil, insanın bilik, xarakter və cəmiyyətə verdiyi töhfədədir. Məşhurluq keçici ola bilər, lakin formalaşmış sağlam dəyər sistemi uzunömürlüdür".