İdeyanın innovasiyaya çevrilməsi üçün yalnız texnologiya yetərli deyil

19 Fevral 2026 12:05 (UTC+04:00)

“Tarixi təcrübə göstərir ki, XX əsrdə ABŞ-ın əsas nailiyyəti yalnız texnoloji kəşflərlə məhdudlaşmamış, eyni zamanda innovasiya mühitinin yaradılması olmuşdur”.

SİA xəbər verir ki, bu sözləri Azərbaycan Respublikasının Elm və Təhsil Nazirliyinin müavini Firudin Qurbanov 19 fevral 2026-cı il tarixində ASAN xidmət tərəfindən həyata keçirilən “Gələcək üçün bacarıqlar” layihəsi çərçivəsində IV “TUSİ” inkubasiya proqramının “Demo Day” tədbirində qeyd edib.

O bildirib ki, 1946-cı ildə ilk elektron kompüterin hazırlanması texnoloji bir hadisə hesab olunsa da, ABŞ üçün ən böyük strateji töhfə ideyaların sistemli şəkildə innovasiyaya çevrilməsini təmin edən struktur və mexanizmlərin formalaşdırılması olmuşdur. Bu mexanizmlər yalnız elmi kəşfləri qeydiyyata almaqla kifayətlənməyib, həm də onları kommersiyalaşdırmaq, tətbiq etmək və iqtisadi-sosial səmərəyə çevirmək imkanı yaratmışdır.

Müasir dövrdə bu təcrübə hələ də aktuallığını qoruyur. İdeyanın innovasiyaya çevrilməsi üçün yalnız texnologiya və yeni məhsullar yetərli deyil; bunun üçün funksional innovasiya mühiti formalaşdırılmalıdır. Belə bir mühit müxtəlif elementləri özündə birləşdirməlidir: startap və təşəbbüskar ekosistemi, akademik və elmi tədqiqat infrastrukturu, investisiya və mentor dəstəyi, həmçinin dövlət tərəfindən dəstəklənən qanunvericilik və maliyyə mexanizmləri. Yalnız bu kombinasiyada ideyalar təkcə formalaşmaqla qalmır, həm də real iqtisadi və sosial səmərə yaradır.

Bu baxımdan, innovasiya mühitinin yaradılması həm dövlət, həm akademik sektor, həm də özəl sektor üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Dövlətin rolu burada əsasən normativ çərçivənin və maliyyə dəstəyinin təmin olunmasından, akademik sektor isə elmi biliklərin praktik tətbiqinə yönəlmiş araşdırmaların təşviqindən ibarətdir. Özəl sektor və investorlar isə innovasiya təşəbbüslərini iqtisadi səmərə və bazar reallıqları ilə uzlaşdırmaq funksiyasını yerinə yetirirlər.

Müasir təhsil və innovasiya siyasətinin əsas prioritetlərindən biri ideyanın innovasiyaya çevrilməsi üçün optimal mühitin yaradılmasıdır. Bu, həm milli iqtisadiyyatın rəqabət qabiliyyətini artırır, həm də gənc sahibkarların və təşəbbüskarların fəaliyyət imkanlarını genişləndirir. Eyni zamanda belə bir mühit, yeni biliklərin, texnologiyaların və sosial təşəbbüslərin sürətlə cəmiyyətə inteqrasiyasına şərait yaradır və davamlı sosial-iqtisadi inkişafın təməlini qoyur”.