"Valideynlərin uzun iş saatları müasir cəmiyyətin geniş yayılmış sosial problemlərindən biridir və bu vəziyyət uşaqların sosiallaşma prosesinə birbaşa təsir göstərir. Bu təsirin əsas səbəblərinin təhlilinə böyük ehtiyac var".
Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında "Yeni Həyat" Humanitar və Sosial Dayaq İctimai Birliyinin sədri Nailə İsmayılova deyib.
Onun sözlərinə görə, müasir dövrdə iqtisadi tələblərin artması, həyat səviyyəsini yüksəltmək istəyi və əmək bazarındakı rəqabət valideynlərin daha uzun müddət işləməsinə səbəb olur: "Bu vəziyyət ailənin maddi rifahına müsbət təsir göstərsə də, uşaqların sosial və emosional inkişafı baxımından müəyyən çətinliklər yarada bilər. Uşağın sosiallaşma prosesi onun ünsiyyət bacarıqlarının, davranış normalarının, empatiya hissinin və cəmiyyətə uyğunlaşma qabiliyyətinin formalaşmasını əhatə edir. Valideyn iştirakının azalması isə bu prosesə birbaşa təsir göstərir.
İlk növbədə, valideyn və uşaq arasında keçirilən keyfiyyətli vaxtın azalması emosional bağların zəifləməsinə gətirib çıxara bilər. Uşaq diqqət və qayğının çatışmadığını hiss etdikdə özünü tənha və dəyərsiz saya bilər. Bu isə onun sosial münasibətlərində ya qapanıqlığa, ya da həddindən artıq diqqət axtaran davranışlara səbəb ola bilər. Nəticədə uşaq sağlam dostluq münasibətləri qurmaqda çətinlik çəkə bilər.
Digər mühüm məqam valideyn nəzarətinin azalmasıdır. Uzun iş saatları səbəbindən uşaqların gündəlik fəaliyyətinə nəzarət zəiflədikdə, onların davranış modelləri daha çox yaşıd qrupları və rəqəmsal mühit tərəfindən formalaşır. Televiziya, telefon və sosial şəbəkələr müəyyən bilik və məlumat versə də, canlı ünsiyyətin və ailə tərbiyəsinin yerini tam əvəz edə bilmir. Bu isə empatiya, münaqişələrin həlli və komanda davranışı kimi sosial bacarıqların zəif inkişafına səbəb ola bilər. Xüsusilə yeniyetməlik dövründə emosional dəstəyin azlığı daha ciddi nəticələr doğura bilər. Bu mərhələdə uşaqlar kimlik axtarışı yaşayır və valideyn dəstəyinə daha çox ehtiyac duyurlar. Dəstəyin yetərsizliyi özünə inamsızlıq, aqressiv davranış və ya sosial uzaqlaşma kimi problemlərlə nəticələnə bilər.
Bununla belə, valideynlərin uzun müddət işləməsi hər zaman mənfi nəticə vermir. Əsas məsələ ayrılan vaxtın miqdarı deyil, onun keyfiyyətidir. Valideynlərin az vaxtı belə səmimi ünsiyyətə, birgə fəaliyyətə və uşağın hisslərini dinləməyə həsr etməsi güclü emosional bağın qorunmasına kömək edir. Ailə daxilində açıq ünsiyyət mühiti uşağın sosial inkişafını dəstəkləyən ən vacib amillərdən biridir. Nəticə etibarilə, valideynlərin uzun iş saatları uşaqların sosiallaşmasına həm müsbət, həm də mənfi istiqamətdə təsir göstərə bilər. Mənfi təsirlərin qarşısını almaq üçün valideyn-uşaq münasibətlərində keyfiyyətli ünsiyyətin qurulması, emosional yaxınlığın qorunması və uşağın sosial inkişafına şüurlu yanaşma mühüm əhəmiyyət daşıyır. Güclü ailə münasibətləri uşağın cəmiyyətə sağlam və özünə güvənən fərd kimi formalaşmasının əsas şərtidir".