“Dəyişkən hava ilk növbədə ürək-damar sisteminə təsir göstərir” - HƏKİM DANIŞDI

“Tez-tez dəyişən hava şəraiti insan orqanizmi üçün sadəcə mövsümi narahatlıq deyil, ciddi fizioloji və psixoloji yüklənmə faktorudur”.

Bu sözləri SİA -ya açıqlamasında həkim, infeksionist Fidan Həsənli bildirib.

Onun sözlərinə görə, “temperaturun ani enib-qalxması, atmosfer təzyiqinin dəyişməsi, rütubətin artıb-azalması və güclü küləklər bədənin adaptasiya mexanizmlərini aktivləşdirir:

“Sağlam orqanizm müəyyən həddə qədər bu dəyişikliklərə uyğunlaşa bilir, lakin dəyişikliklər tez-tez və kəskin olduqda, xüsusilə xroniki xəstəliyi olan insanlarda müxtəlif klinik əlamətlər ortaya çıxır.

Temperatur fərqləri ilk növbədə ürək-damar sisteminə təsir göstərir. Soyuq hava damarların daralmasına, isti hava isə genişlənməsinə səbəb olur. Bu proses qan təzyiqində dalğalanmalar yaradır və arterial hipertenziyası olan pasiyentlərdə baş ağrısı, halsızlıq, ürəkdöyünmə kimi şikayətləri artıra bilər. Ani soyuqlaşma koronar damar spazmını gücləndirərək ürək tutması riskini yüksəldə bilər. Atmosfer təzyiqindəki dəyişikliklər isə xüsusilə meteohəssas insanlarda baş ağrısı, migren tutmaları, başgicəllənmə və yuxu pozğunluqları ilə müşayiət oluna bilər.

Tənəffüs sistemi də hava dəyişikliklərinə həssasdır. Soyuq və quru hava bronxların spazmına səbəb olaraq astma və xroniki bronxit xəstələrində tutmaları tezləşdirə bilər. Rütubətin yüksək olduğu şəraitdə allergenlərin və mikroorqanizmlərin artması allergik rinit və bronxial astma simptomlarını ağırlaşdıra bilər. Tez dəyişən hava şəraiti immun sistemin də fəaliyyətinə təsir göstərir və respirator infeksiyaların yayılmasını asanlaşdırır. Xüsusilə uşaqlar və yaşlılar bu dövrlərdə daha həssas olurlar.

Psixoloji sağlamlıq baxımından da hava dəyişikliklərinin rolu az deyil. Günəş işığının azalması və ya hava şəraitinin tez-tez dəyişməsi serotonin balansına təsir göstərərək əhval-ruhiyyənin enməsinə, motivasiyanın azalmasına və yorğunluq hissinə səbəb ola bilər. Bəzi insanlarda bu vəziyyət anksiyete və ya mövsümi depressiv əlamətləri gücləndirə bilər. Yuxu ritminin pozulması isə həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığı daha da zəiflədə bilər.

Bu təsirlərin qarşısını almaq üçün əsas prinsip orqanizmin adaptasiya qabiliyyətini gücləndirməkdir. Mövsümə uyğun və qat-qat geyim seçimi bədənin temperatur balansını qorumağa kömək edir. Yetərli maye qəbulu və balanslı qidalanma, xüsusilə vitamin və antioksidantlarla zəngin rasion, immun sistemin möhkəmlənməsinə dəstək verir. Müntəzəm fiziki aktivlik qan dövranını yaxşılaşdırır və stress hormonlarının səviyyəsini tənzimləyir. Yuxu rejiminə riayət etmək və gündəlik həyat ritmini stabilləşdirmək psixoloji sabitlik üçün vacibdir.

Xroniki xəstəliyi olan şəxslər isə hava dəyişiklikləri dövründə müalicə rejiminə ciddi əməl etməli, simptomlarda artım olduqda gecikmədən həkimə müraciət etməlidirlər. Hava şəraitinin tez-tez dəyişməsi qaçılmazdır, lakin sağlam həyat tərzi, düzgün profilaktik yanaşma və erkən tibbi nəzarət sayəsində bu dəyişikliklərin yaratdığı riskləri minimuma endirmək mümkündür. İnsan orqanizmi adaptasiya qabiliyyətinə malikdir, lakin bu mexanizmin effektiv işləməsi üçün düzgün yanaşma və tibbi maarifləndirmə əsas şərtdir”.