Demə, meymunlar da qısqana bilirmişlər..?

16 Fevral 2026 19:22 (UTC+04:00)

...Namibiyada müşahidələr aparan Finlandiyalı alimlər, gənc babunların bacı-qardaşlarına qarşı qısqanclıq göstərə biləcəyi qənaətinə gəliblər.

SİA xəbər verir ki, bu məlumat The New York Times qəzetində dərc edilib.

Turku Universitetindən bir qrup tədqiqatçı 2021-ci ildə bir neçə ay Tsaobis Təbiət Parkında çakma babun ailələrinin (həmçinin Keyp babunları kimi tanınır) davranışlarını öyrənməyə sərf edib.

Gündəlik olaraq, babunların anaları digər körpələrə, çox vaxt ən kiçiklərinə diqqət yetirərkən aktiv şəkildə müdaxilə etdikləri müşahidə edilib.

Davranış üzrə ekoloq Aksel Delaunaya görə, bəzi babunlar "qəzəblənir", digərləri fiziki olaraq analarının yanında yer tutmağa çalışaraq "rəqibini" yerindən çıxarır, digərləri isə daha incə üsullara əl atırdılar.

Göstərilən nümunələrdən biri, anasına çatmaq üçün bacısının diqqətini oyunla yayındıran gənc bir “qadın”dır.

Bu tədqiqatın nəticələri "Proceedings of the Royal Society B" elmi jurnalında dərc edilib.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu davranış üçün ən çox ehtimal olunan izah qısqanclıqdır. Primatların mürəkkəb emosiyalar yaşamaq qabiliyyəti uzun müddətdir müzakirə olunsa da, tədqiqatın müəllifləri onların tapıntılarını bu günə qədər ən inandırıcı hesab edirlər.

Çakma babunları Cənubi Afrikada doğulmuş böyük, yüksək sosial primatlardır. Dişilər həyatları boyu doğuş qruplarında qalırlar və təxminən hər on səkkiz aydan iki ilə qədər bala dünyaya gətirirlər.

Bu kontekstdə, ana diqqəti uğrunda bacı-qardaş rəqabəti müntəzəm bir haldır.

Xüsusi diqqət sosial əlaqələri gücləndirməyə xidmət edən qarşılıqlı baxıma yönəldildi. Gənc babunların anaları başqa bir körpəni baxım edərkən, azad olanda olduğundan daha çox müdaxilə etdikləri müşahidə edildi.

Diqqətəlayiq haldır ki, ananın diqqəti kiçik bacı-qardaşa yönəldildikdə, bu cür təması kəsmə ehtimalı iki dəfə çox idi. Bundan əlavə, eyni cinsdən olan bacı-qardaşlar arasında rəqabət daha şiddətli idi.

Nazlı Almuradova