...Tayvan süni intellekt və çip sənayesi sayəsində əsl iqtisadi bum yaşayır. Şimali Taypeydə, aparıcı süni intellekt çip istehsalçısı olan Tayvanın TSMC-nin ən böyük müştərisi olacaq Nvidia-nın yeni qərargahının yaxınlığında əmlak qiymətlərinin artacağı gözlənilir.
SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Associated Press yazır.
Adanın iqtisadiyyatı ötən il ixrac və ABŞ ilə tarif endirimi müqaviləsi sayəsində 8,6 faiz böyüdü.
TSMC mənfəətini 46 faiz artıraraq 54 milyard dollara çatdırdı, süni intellekt server istehsalçısı və OpenAI tərəfdaşı olan Foxconn isə 2023-cü ildən bəri dəyərini ikiqat artırdı.
Lakin Tayvanın yüksək texnologiyalı şirkətlərdən asılılığı "Süni intellekt köpüyü" riskini yaradır.
TSMC bu il 52-56 milyard dollar sərmayə qoyur, lakin sədr C.C. Wei etiraf edir ki, "...əgər səhv etsək, bu, TSMC üçün böyük bir fəlakət olacaq".
Fitch analitikləri qeyd edirlər ki, uzunmüddətli risklər süni intellekt inkişafından, ticarət siyasətindən və Tayvan firmalarının uyğunlaşma qabiliyyətindən asılıdır.
Geosiyasi təhdidlər də qalmaqdadır.
Çin Tayvanı öz ərazisi hesab edir və adanın yaxınlığında hərbi təlimlər keçirməklə təzyiqi artırır.
Bir çox ekspert hesab edir ki, Tayvanın qlobal çip sənayesində aparıcı rolu Pekini birbaşa işğaldan çəkindirən "silikon qalxan" yaradır.
Lakin, süni intellekt bumunun faydaları qeyri-bərabər paylanmışdır.
Səhm qiymətləri yüksəlir və çip sənayesində mühəndislərin və menecerlərin maaşları sürətlə artır, ənənəvi sənaye sahələri isə geridə qalır.
Gənc tayvanlılar hələ də ev almaq və biznes qurmaqda çətinlik çəkirlər. İqtisadçılar qeyd edirlər ki, Tayvanın gələcəyi sosial və geosiyasi riskləri minimuma endirərkən süni intellektin artımını dəstəkləməkdən asılıdır.
Əli Babayev