“Dövlət borcu iqtisadiyyata birbaşa və dolayı yollarla təsir göstərir“ - EKSPERT DANIŞDI

“Dövlət borcunun ölkə iqtisadiyyatına təsiri həm birbaşa, həm də dolayı kanallarla özünü göstərir. Birbaşa təsir dövlətin xərclərini və vergi siyasətini formalaşdırmaqla ortaya çıxır: borcun həcmi artdıqca dövlət onun ödənişi üçün ya vergiləri artırmalı, ya da xərcləri ixtisar etməlidir”.

Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu, iqtisadi subyektlərin gəlir gözləntilərinə təsir göstərir və sərmayə qoyuluşunu azalda bilər, çünki firmalar və fərdlər yüksək vergi və faiz ödəmələrinin iqtisadi fəallığı yavaşladacağını gözləyirlər:

”Dolayı təsir isə əsasən maliyyə bazarları və faiz dərəcələri üzərindən əmələ gəlir. Dövlət borcu yüksəldikcə borclanma xərcləri artır, bu isə özəl sektorun kredit əldə etmə imkanlarını məhdudlaşdırır və nəticədə investisiya səviyyəsi azalır, iqtisadi artım tempində zəifləmə müşahidə olunur. Uzunmüddətli perspektivdə isə yüksək dövlət borcu inflyasiya riskini artırır, valyuta məzənnəsinin sabitliyinə təsir edir və dövlətin maliyyə dayanıqlığını zəiflədə bilər.

Əgər borc idarəolunmaz səviyyəyə çatarsa, dövlət borclarını ödəmək üçün əlavə vergi toplamalı və ya xərcləri kəsməli olacaq. Bu isə sosial sahələrdə xərclərin azalmasına, iqtisadi aktivliyin zəifləməsinə və işsizliyin artmasına gətirib çıxara bilər.

Digər tərəfdən, dövlət borcunun məqsədyönlü və səmərəli idarə edilməsi iqtisadi artımı təşviq edə və gələcəkdə borcun faiz ödəmələrini qarşılamaq üçün əlavə gəlir mənbələri yarada bilər. Borcun iqtisadiyyata təsiri yalnız risklərdən ibarət deyil, düzgün siyasətlə həm də imkanlar yarada bilər.

Beləliklə, dövlət borcu iqtisadi siyasətin həm mühüm aləti, həm də potensial təhlükə mənbəyi kimi qiymətləndirilməlidir. Onun makroiqtisadi təsiri borcun həcmi, idarəolunma səviyyəsi və iqtisadiyyata yönəldilən xərclərin təyinatından asılıdır.

İqtisadiyyatın dayanıqlı inkişafı və maliyyə sabitliyi üçün dövlət borcunun strateji idarə olunması, həm cari, həm də gələcək nəsillərin rifahını qorumaq baxımından əhəmiyyətlidir.

İdarə olunan borc siyasəti yalnız risklərin azaldılması deyil, eyni zamanda investisiya və iqtisadi artım üçün stimul rolunu da oynaya bilər”.