...Bir neçə illik həyəcanverici proqnozlardan sonra ABŞ yenidən qlobal kosmik yarışda inamla liderliyi ələ keçirir. Cəmi iki il əvvəl Çinin sürətlə onlara çatdığı görünürdü. Pekin robotlaşdırılmış Aya enişləri uğurla başa çatdırdı, Tiangong orbital stansiyasının tikintisini başa çatdırdı və fəal şəkildə peyk əleyhinə silahlar hazırlayırdı.
Vaşinqton Çinin 2030-cu ilə qədər resurslarla zəngin Ayın cənub qütbü üzərində nəzarəti ələ keçirməyə çalışacağından qorxurdu.
SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə The Wall Street Journal yazır.
Vəziyyət son bir ildə dəyişdi, NASA yeni administrator Cared İsaakmanın rəhbərliyi altında və ABŞ prezidenti Donald Trampın kosmik proqramının dəstəyi ilə onun inkişafını kəskin şəkildə sürətləndirdi.
Bu fonda Çin proqramı ciddi çətinliklərlə üzləşdi - Long March-3B, Ceres-2 və özəl mülkiyyətdə olan Zhuque-3 ilə bağlı bir sıra raket uğursuzluqları, kosmik zibillərlə toqquşma səbəbindən Shenzhou-20 heyətinin geri qayıtmasının gecikməsi və ÇXAO Raket Qüvvələrində təmizlənmələrdən sonra personalın qeyri-sabitliyi...
Bu fonda ABŞ texnoloji üstünlüyünü nümayiş etdirir. Gələn ay “Artemis 2” kosmik gəmisi 1972-ci ildən bəri ilk insanlı Ay missiyası olacaq.
Bu, 2028-ci ildə Artemis 3 kosmik gəmisinin yolunu açacaq və bu da ilk qadın da daxil olmaqla insanları yenidən Aya aparacaq.
Missiyanın əsas elementi 150 ton qaldıra bilən SpaceX Starship super ağır raketi olacaq ki, bu da Çinin 2030-cu illərin əvvəllərinə qədər hazır olmayacaq perspektivli Long March 9 və 10 buraxılış vasitələrindən iki dəfə çoxdur. SpaceX həmçinin rekord sayda buraxılışa nail olur: 2025-ci ildə 165, Çinin isə 92 buraxılışı...
Şirkət Starlink-i inkişaf etdirir və startap xAI ilə birləşdikdən sonra məlumat mərkəzlərini kosmosa köçürməyi planlaşdırır. ...Amerika liderliyi diplomatik olaraq da güclənir: 60 ölkə artıq “Artemis” Sazişlərini imzalayıb.
“Artemis” proqramında iştirak edən ölkələrin hökumətləri arasında Ayın, Marsın, kometlərin və asteroidlərin dinc məqsədlərlə tədqiqi eləcə də istifadəsi sahəsində əməkdaşlıq, vətəndaş fəaliyyəti prinsiplərini tənzimləyən beynəlxalq müqavilə...
Çin və Rusiya bunu etməyib.
ABŞ kosmosdakı yeni liderliyinin qlobal təhlükəsizlik və texnoloji rifah gətirəcəyinə ümid edir.
Nazlı Almuradova