...Rusiya eyni vaxtda iki müharibə aparır: biri Ukraynaya qarşı açıq, digəri isə bütün Avropaya qarşı hibrid müharibə... SİA xəbər verir ki, bunu CEPA yazır.
Mümkün sülh razılaşmasından sonra Moskvanın təzyiqi azalmayacaq, əksinə güclənəcək - kiberhücumlar, dronlar, GPS maneələri, sabotaj və hava təxribatları artıq münaqişənin "boz zonasının" bir hissəsinə çevrilib.
Bu fonda ekspertlər Ukraynada Avropa Çoxməqsədli Əməliyyatlar Mərkəzinin (MDOC-U) yaradılmasını təklif edirlər - hava, kiberməkan, kosmos, quru və dənizdə hərəkətləri idarə edə bilən bir struktur...
Belə bir mərkəz, xüsusən də ABŞ bölgədəki mövcudluğunu azaltsa, gələcək Avropa müdafiəsinin əsasına çevrilə bilər.
Avropanın niyə yeni bir komandanlıq mərkəzinə ehtiyacı var?
Avropanın hələlik hibrid təhdidlərə sürətli reaksiya üçün vahid əməliyyat mexanizmi yoxdur. NATO əsasən reaktivdir, Ukraynaya yardım isə müxtəlif kanallar vasitəsilə paylanır və Rusiyanın istismar etdiyi boşluqlar yaradır.
Bu arada, Finlandiyadan Rumıniyaya qədər kiberhücumlar, hava məkanının pozulması və dron hadisələri qeydə alınır. Ekspertlər vurğulayırlar ki, Ukrayna təcrid olunmuş bir hal deyil, Avropa təhlükəsizliyi üçün ön cəbhədir.
Artıq nələr əldə edilib?
Fransa və Birləşmiş Krallıq əvvəllər Ukraynanın təhlükəsizliyini təmin etmək üçün gələcək missiyanı əlaqələndirərək Parisdə birgə qərargah yaratmışdılar.
Bu qərargah həmçinin Ukrayna hava məkanını qorumaqdan məsul olan bir kontingenti də əhatə edir. Lakin müasir müharibə yalnız hava nəzarətindən daha çox şey tələb edir - o, həmçinin kosmik, kiber, informasiya və pilotsuz uçuş sistemlərinin inteqrasiyasını tələb edir.
Buna görə də MDOC-U-nun yaradılmasına ehtiyac var. MƏRHƏLƏ 1. Ukrayna Birgə Hava Komandanlığının (AAC-U) yaradılması
Avropa missiyası Almaniya, İspaniya və Norveçdəki NATO mərkəzlərinə bənzər bir komandanlıq yaratmalıdır.
AAC-U-nun məqsədləri:
- bütün Ukrayna və müttəfiq sensorlarından məlumatları birləşdirmək;
- hava məkanının ümumi mənzərəsini təmin etmək;
- hava və raketdən müdafiənin effektivliyini artırmaq;
-birgə komandanlığa Avropa hərbi personalını daxil etmək.
MƏRHƏLƏ 2. AAC-U-nu çoxdomenli mərkəzə (MDOC-U) çevirmək...
Növbəti addım hava strukturuna mərkəzlər əlavə etməkdir: -Kiber və Elektron Hərb,
- Kosmik Monitorinq,
- Dron və Raket Sistemləri.
MDOC-U peyklərdən, radarlardan, kiberşəbəkələrdən və sensorlardan alınan məlumatları vahid bir şəkilə birləşdirə biləcək və hədəflərin bir neçə dəqiqə ərzində vurulmasına imkan verəcək.
Mərkəz gələcək "AB Dron Qalxanı"nın bir hissəsi və Baltikyanı, Skandinaviya, Polşa, Rumıniya və Ukraynanı birləşdirən dövlətlərarası müdafiə komandanlığının təməli olmaq üçün nəzərdə tutulub.
Bu formatın üstünlüyü Avropa liderliyi və çevikliyidir: NATO-ya üzv olmayan ölkələr layihəyə qoşula biləcəklər və iştirak etmək istəməyən müttəfiqlər prosesi maneə törətmədən kənarda qala bilərlər.
MDOC-U yalnız Ukraynanı müdafiə etmək üçün bir vasitə deyil, həm də Avropa müdafiəsinin genişmiqyaslı transformasiyasının başlanğıcıdır.
Bu, birbaşa ABŞ-a etibar etmədən Rusiyanı çəkindirə bilən vahid bir sistem yaratmaq üçün bir fürsətdir.
Əli Babayev