Müasir kommunikasiya mühitində brendlərin auditoriya ilə münasibətləri köklü şəkildə dəyişməkdədir. Artıq təşkilatlar yalnız informasiya ötürən tərəf deyil, eyni zamanda auditoriya ilə davamlı dialoq quran və ətrafında aktiv icma formalaşdıran strukturlar kimi çıxış edirlər. Bu baxımdan komyuniti-menecment 2026-cı ildə PR sahəsinin əsas istiqamətlərindən biri hesab olunur.
Bu mövzu ilə bağlı suallarımızı Mərkəzi Gömrük Hospitalının PR mütəxəssisi Dilarə Zamanova cavablandırıb.
– Dilarə xanım, son illər PR sahəsində “komyuniti-menecment” anlayışı daha tez-tez səslənir. Bu anlayış nəyi ifadə edir?
— Komyuniti-menecment brend, qurum və ya təşkilat ətrafında formalaşan auditoriya ilə sistemli, davamlı və məqsədyönlü ünsiyyətin qurulması, bu auditoriyanın passiv izləyicidən aktiv icma üzvünə çevrilməsi prosesidir. Bu anlayış təkcə sosial şəbəkələrdə paylaşımların planlaşdırılması və idarə olunması ilə məhdudlaşmır.
Komyuniti-menecment, eyni zamanda, auditoriyanın ehtiyac və gözləntilərinin öyrənilməsini, onların fikir və təkliflərinin diqqətlə dinlənilməsini, rəy və suallara vaxtında və adekvat cavabların verilməsini, eləcə də açıq və şəffaf dialoqun qurulmasını nəzərdə tutur. Bu proses qarşılıqlı etimadın formalaşmasına, auditoriya ilə davamlı əlaqənin möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Müasir PR şəraitində komyuniti-menecment təşkilatın ictimai imicinin qorunması və gücləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Düzgün qurulmuş kommunikasiya sistemi təşkilatla auditoriya arasında qarşılıqlı etimada əsaslanan əlaqələrin formalaşmasına şərait yaradır, ictimai rəyin sağlam əsaslar üzərində inkişafına töhfə verir və uzunmüddətli perspektivdə dayanıqlı kommunikasiya mühitinin təmin olunmasına imkan yaradır.
– Niyə məhz 2026-cı ildə komyuniti-menecment PR-ın əsas sütunlarından biri hesab olunur?
Rəqəmsal mühitdə informasiyanın həddindən artıq artması auditoriyanın klassik reklam və birtərəfli kommunikasiya üsullarına olan inamını əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb. Müasir auditoriya insanların həmin brendlər haqqında nə düşündüyü ilə də maraqlanır.
Etimadın formalaşmasında əsas rol real istifadəçi təcrübəsi, açıq dialoq və qarşılıqlı ünsiyyətə əsaslanan kommunikasiya modellərinə məxsusdur. Məhz bu səbəbdən komyuniti-menecment brend ilə auditoriya arasında etibarlı və davamlı münasibətlərin qurulmasında əsas alətə çevrilir.
Davamlı dialoq üzərində qurulan kommunikasiya strategiyaları brendlərin reputasiyasının qorunmasında və ictimai rəyin formalaşmasında həlledici rol oynayır.
– Aktiv icmanın brend üçün əsas üstünlükləri nələrdir?
— Aktiv kommunikasiya mühiti brend üçün bir sıra mühüm üstünlüklər yaradır. İlk növbədə, bu mühit brendə olan etimadın artmasına şərait yaradır və auditoriya ilə davamlı əlaqələrin formalaşmasını təmin edir. Eyni zamanda, böhran vəziyyətlərində aktiv kommunikasiya mühiti dəstək mexanizmi rolunu oynayaraq, düzgün və balanslı ictimai rəyin formalaşmasına kömək edir. Bundan əlavə, informasiyanın təbii şəkildə yayılması üçün əlverişli şərait yaradır, istifadəçi təşəbbüslərini təşviq edir və uzunmüddətli perspektivdə PR fəaliyyətinin səmərəliliyini artırır.
– Müasir dövrdə komyuniti-menecerin funksiyaları nədən ibarətdir?
— Müasir dövrdə komyuniti-menecerin funksiyaları xeyli genişlənib və bu vəzifə artıq yalnız sosial platformalarda texniki nəzarətlə məhdudlaşmır. Komyuniti-menecer təşkilat ilə auditoriya arasında gündəlik və birbaşa ünsiyyəti təmin edən əsas əlaqələndirici şəxs kimi çıxış edir. O, eyni zamanda kommunikator, analitik və böhran meneceri funksiyalarını yerinə yetirir.
Komyuniti-menecerin əsas vəzifələrinə auditoriya ilə vaxtında, ardıcıl və etik ünsiyyətin qurulması, müzakirələrin təşviq edilməsi, sual və müraciətlərin cavablandırılması, istifadəçi tərəfindən yaradılan kontentin dəstəklənməsi və təşviqi daxildir. Bununla yanaşı, neqativ rəylərin konfliktə çevrilmədən idarə olunması, emosional balansın qorunması və açıq dialoqun saxlanılması da onun fəaliyyət istiqamətlərindəndir. Komyuniti-menecer, həmçinin, kommunikasiya mühitində qəbul olunmuş qaydaların formalaşdırılması və qorunmasına nəzarət edir, təşkilatın mövqeyinin düzgün və ardıcıl şəkildə çatdırılmasını təmin edir.
– Komyuniti-menecer ilə PR menecer arasında əsas fərqlər nədən ibarətdir?
— PR menecer əsasən strateji səviyyədə fəaliyyət göstərir. O, təşkilatın ümumi kommunikasiya siyasətini formalaşdırır, media ilə əlaqələri qurur, imic və reputasiya idarəçiliyinə, rəsmi açıqlamalara və PR kampaniyalarının planlaşdırılmasına cavabdeh olur. PR menecerin fəaliyyəti daha çox uzunmüddətli strategiya və institusional kommunikasiya üzərində qurulur.
Komyuniti-menecer isə bu strategiyanın gündəlik praktik icrasını həyata keçirir. O, auditoriya ilə birbaşa təmasda olur, real vaxt rejimində reaksiyaları izləyir, ictimai əhval-ruhiyyəni təhlil edir və əldə olunan məlumatları PR strategiyasının təkmilləşdirilməsi üçün təqdim edir. Əgər PR menecer “nə deyilməlidir” sualına cavab verirsə, komyuniti-menecer “auditoriya bunu necə qəbul edir” sualını cavablandırır.
Beləliklə, müasir PR sistemində komyuniti-menecer və PR menecer bir-birini tamamlayan, lakin fərqli funksiyaları yerinə yetirən mühüm peşəkar rollar kimi çıxış edir.
– Komyuniti-menecmentdə süni intellekt alətlərinin rolu necə qiymətləndirilir?
2026-cı ildə komyuniti-menecment sahəsində süni intellekt (AI) alətlərinin rolu xeyli artıb və bu alətlər müasir PR strategiyalarının ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Süni intellekt auditoriya davranışının təhlilinə imkan verir, ən çox maraq doğuran mövzuları, trend olan sualları və istifadəçi reaksiyalarını müəyyənləşdirir. Bu alətlər həmçinin tez-tez verilən sualların avtomatlaşdırılmış cavab variantlarını hazırlamağa, istifadəçi sorğularını sistemləşdirməyə və interaktiv məzmun strategiyalarının planlaşdırılmasına kömək edir.
Eyni zamanda, süni intellekt komyuniti-menecerlərə vaxtın daha səmərəli idarə olunmasına, məlumat analitikası və kontent planlaşdırılması işlərinin optimallaşdırılmasına şərait yaradır. AI alətləri vasitəsilə auditoriyanın maraq və davranış modellərini əvvəlcədən proqnozlaşdırmaq mümkündür ki, bu da böhran və kritik vəziyyətlərdə daha sürətli və dəqiq qərar qəbul etməyə imkan verir.
Lakin vacib məqam odur ki, komyuniti-menecmentin əsas funksiyaları – emosional əlaqə, empatiya və etimadın formalaşdırılması – yalnız insan amili vasitəsilə həyata keçirilə bilər. Süni intellekt yalnız köməkçi rolunda çıxış edir; o, auditoriya ilə real və qarşılıqlı ünsiyyəti əvəz edə bilməz. Məhz buna görə müasir PR-də komyuniti-menecer insan faktorunu qoruyaraq AI alətlərindən həm də strateji dəstək üçün istifadə etməlidir.
– Sonda PR mütəxəssislərinə və təşkilatlara nə tövsiyə edərdiniz?
Müasir PR strategiyasında sosial şəbəkələr təkcə izləyici toplamaq üçün platforma kimi deyil, aktiv kommunikasiya və dialoq mühiti yaratmaq üçün əsas vasitə kimi qiymətləndirilməlidir. Artıq auditoriya yalnız brendin nə dediyinə baxmır, eyni zamanda brend ətrafında formalaşan müzakirələrə, digər istifadəçilərin təcrübəsinə və real rəylərə diqqət yetirir. Bu səbəbdən təşkilatlar üçün əsas hədəf sadəcə izləyici sayını artırmaq deyil, güclü və etibarlı auditoriya mühiti yaratmaqdır.
İnsanları dinləyən, onların fikirlərinə dəyər verən və açıq dialoq quran brendlər uzunmüddətli perspektivdə daha çox uğur qazanır. Aktiv kommunikasiya mühiti brendə yalnız etimad qazandırmır, həm də böhran anlarında dəstək mexanizmi rolunu oynayır, istifadəçi tərəfindən yaradılan kontentin yayılmasını təşviq edir və PR xərclərini optimallaşdırır. Brendlərin etibarlı və davamlı auditoriya əlaqələri yaratması, strategiya və texnologiyadan asılı olmayaraq, onların reputasiyasının qorunmasında həlledici rol oynayır.
2026-cı ilin PR mühitində əsas üstünlük güclü kampaniyalara deyil, güclü və aktiv kommunikasiya mühitinə malik olan brendlərə məxsusdur. Bu yanaşma təşkilatlara yalnız izləyicilərin sayını artırmaqla kifayətlənməməyə, həm də onların fikirlərini dinləməyə, maraqlarını öyrənməyə və uzunmüddətli etimad yaratmağa imkan verir. Nəticədə brend yalnız tanınmış deyil, həm də auditoriyası tərəfindən dəstəklənən və müdafiə olunan bir qurum kimi möhkəmlənir.