“2546 yol-nəqliyyat hadisəsinin qeydə alınması yol təhlükəsizliyi sahəsində təkcə fərdi sürücü səhvlərini deyil, eyni zamanda sistemli və struktur problemlərin mövcudluğunu açıq şəkildə ortaya qoyur”. Bu sözləri SİA -ya açıqlamasında nəqliyyat eksperti Elməddin Muradlı bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu cür statistika yol təhlükəsizliyinə kompleks yanaşmanın yetərli olmadığını və problemin institusional səviyyədə təhlilini zəruri edir:
“İlk növbədə, yol infrastrukturunun keyfiyyəti əsas struktur problemlərdən biri kimi çıxış edir. Bir çox avtomobil yollarında işıqlandırmanın zəif olması, yol nişanlarının köhnəlməsi və ya normativlərə uyğun yerləşdirilməməsi, piyada keçidlərinin düzgün planlaşdırılmaması qəzaların başvermə riskini artırır. Xüsusilə regionlarda və şəhər kənarlarında yol örtüyünün bərbad vəziyyətdə olması sürücülərin manevr imkanlarını məhdudlaşdırır və qəza ehtimalını yüksəldir.
İkinci mühüm problem nəzarət və icra mexanizmlərinin yetərsizliyidir. Yol hərəkəti qaydalarının pozulmasına görə nəzərdə tutulan cərimə və sanksiyalar mövcud olsa da, onların tətbiqində bəzən qeyri-ardıcıllıq müşahidə olunur. Bu isə cəmiyyətdə qaydalara əməl etməməyin cəzasız qalacağı düşüncəsini formalaşdırır. Elektron nəzarət sistemlərinin məhdudluğu və bəzi ərazilərdə yol patrul xidmətinin effektiv fəaliyyət göstərməməsi təhlükəsizlik boşluğu yaradır.
Problem sürücü hazırlığı və yol mədəniyyəti ilə bağlıdır. Bir çox hallarda sürücülər sürət həddinə əməl etmir, təhlükəli ötmələr edir, mobil telefondan istifadəni davam etdirir və piyada hüquqlarını pozurlar. Bu isə sürücülük vəsiqəsinin verilməsi prosesində bilik və bacarıqların real yoxlanılmaması, yol təhlükəsizliyi üzrə maarifləndirmənin zəif aparılması ilə əlaqələndirilir. Yol mədəniyyəti formalaşmadıqca, texniki və hüquqi tədbirlər də istənilən nəticəni vermir.
Nəqliyyat axınının düzgün planlaşdırılmaması da qəzaların artmasına səbəb olur. Şəhərlərdə tıxacların çoxalması, ictimai nəqliyyatın cəlbediciliyinin aşağı olması və avtomobillərin sayının sürətlə artması yol hərəkətində xaotik vəziyyət yaradır. Bu şəraitdə stress, tələskənlik və diqqətsizlik qəzaların əsas səbəblərindən birinə çevrilir.
Bundan əlavə, piyada və velosipedçilərin təhlükəsizliyinin yetərincə təmin olunmaması da struktur problemdir. Piyada keçidlərinin azlığı, səkilərin zəbt edilməsi, velosiped yollarının olmaması yol hərəkətinin zəif tərəflərindən biridir. Bu isə qəzaların yalnız sürücülərlə deyil, ən həssas yol hərəkəti iştirakçıları ilə də nəticələnməsinə gətirib çıxarır.
2546 yol-nəqliyyat hadisəsinin qeydə alınması yol təhlükəsizliyi sahəsində problemlərin təsadüfi deyil, sistemli xarakter daşıdığını göstərir. Bu vəziyyət yol infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi, nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi, sürücü hazırlığı və ictimai maarifləndirmənin artırılması, eləcə də nəqliyyat siyasətinin kompleks şəkildə yenidən qurulmasını zəruri edir. Yalnız bu halda yol-nəqliyyat hadisələrinin sayı azaldıla və insan həyatının qorunması təmin oluna bilər”.