Avropa sürətlə ABŞ-dan hərbi müstəqilliyə hazırlaşır...

27 Yanvar 2026 18:55 (UTC+04:00)

...Əksər AB ölkələrində müdafiə büdcələrinin artmasına baxmayaraq, Avropa silah istehsalında ciddi boşluqlarla üzləşir və bunun həlli üçün trilyon dollar və onilliklər tələb olunacaq.

SİA xəbər verir ki, bu barədə The Wall Street Journal bildirib.

Avropa ölkələri artilleriya sursatı, zirehli texnika, gəmilər və sualtı qayıqların istehsalını əhəmiyyətli dərəcədə artırıblar. Məsələn, Almaniyanın Rheinmetall şirkəti ildə 1,5 milyon 155 mm-lik mərmi istehsal edir və bu rəqəmə görə ABŞ-ı geridə qoyur, MBDA isə zenit raketlərinin istehsalını dörd dəfə artırıb, lakin bu, ayda cəmi 40 ədəddir - Ukraynanın bir neçə gecəyə istifadə etdiyi miqdar.

Eyni zamanda, qitə hələ də gizli təyyarələr, uzaqmənzilli raketlər və peyk kəşfiyyatı istehsalında geridə qalır.

Büdcələr və parçalanma...

AB-nin ümumi müdafiə büdcələri 10 il əvvəlkindən iki dəfə çox olan 560 milyard dollara çatır, lakin yenə də Pentaqonun büdcəsindən (850 milyard dollar) azdır.

2035-ci ilə qədər Avropa ABŞ xərclərinin 80 faizinə çatmağı planlaşdırır, lakin əsas problem parçalanmadır: Fransa yüksək səviyyədə müstəqillik nümayiş etdirir, Almaniya və Şərqi Avropa ölkələri isə asılılığını qoruyaraq Amerika və Cənubi Koreya silahlarını almağa davam edirlər.

Birləşməyə ehtiyac...

Vahid Avropa hərbi sütununun və ya vahid ordunun yaradılması artıq bürokratik bir fikir deyil; bu, təcili bir ehtiyacdır.

ABŞ-dan əsl müstəqilliyə nail olmaq üçün ən azı 10 il və əhəmiyyətli investisiya tələb olunacaq. HIMARS kimi dəqiq idarə olunan silahlara malik nümunələr göstərir ki, yerli istehsal olunan ekvivalentlərin seriyalı istehsalı illər çəkəcək. Bundan əlavə, parçalanma və milli müdafiə müəssisələrinin prioritetləşdirilməsi, FCAS qırıcı təyyarəsində olduğu kimi, birgə satınalmaları və böyük layihələrin həyata keçirilməsini çətinləşdirir.

Əli Babayev