Həyat yoldaşının telefonunun şifrəsini bilmək: haqq, yoxsa sərhədin aşılması?
Bu sual bu gün minlərlə ailədə səssiz, amma dərin mübahisələrin mərkəzində dayanır. Telefon artıq sadəcə texniki vasitə deyil , insanın gündəliyi, yaddaşı, duyğuları, bəzən isə gizlətdiyi tərəfidir. Elə buna görə də “telefon şifrəsi” məsələsi münasibətlərdə etibarın simvoluna çevrilib. Bəziləri üçün şifrəni bilmək sevginin, şəffaflığın göstəricisidir, digərləri üçün isə şəxsi sərhədlərin pozulması.
Bir tərəfdən baxanda qadının həyat yoldaşının telefon şifrəsini bilməyi istəməsi anlaşılmaz deyil. Eyni evi, eyni həyatı, eyni məsuliyyətləri bölüşən iki insan arasında “məndən gizli nə ola bilər?” sualı təbii şəkildə yaranır. Xüsusilə də keçmişdə etimad sarsılıbsa, şübhə yaranıbsa və ya ailədə gizlilik artıq problemə çevrilibsə. Bu halda şifrəni bilmək qadın üçün nəzarət yox, özünü güvənli hiss etməyin bir yoludur. Çünki bəzən qadınlar nə xəyanət axtarır, nə də casusluq edir, sadəcə aldanmaq istəmirlər.
Digər tərəfdən isə məsələ təkcə qadın hüququ kimi yox, insanın şəxsi sferası prizmasından da baxılmalıdır. Evlilik iki insanın bir olmasıdır, amma iki şəxsiyyətin yox olması deyil. Hər kəsin daxili dünyası, şəxsi yazışmaları, dostları ilə özəl söhbətləri ola bilər və bu, mütləq xəyanət anlamına gəlmir. Telefonu açmaq imkanı varsa belə, onu daim yoxlamaq, mesajları oxumaq, sosial şəbəkələri nəzarətdə saxlamaq artıq sevgi yox, qorxu və güvənsizlikdən qaynaqlanır.
Ən təhlükəli məqam isə buradadır: şifrəni bilmək etimadı yaratmır, etimad varsa şifrə artıq problem olmur. Sağlam münasibətdə tərəflər telefonlarını gizlətməz, amma bir-birinin telefonunda yaşamağa da ehtiyac duymaz. Şifrə verilmirsə, problem təkcə telefonda deyil; verilibsə və yenə də şübhə bitmirsə, problem yenə telefondan böyükdür.
Bəlkə də əsas sual bu olmalıdır: Biz niyə şifrəni bilmək istəyirik? Sevdiyimiz üçün, yoxsa itirməkdən qorxduğumuz üçün? Etibar etdiyimiz üçün, yoxsa daim nə isə tapmaq ümidi ilə? Çünki sevgi nəzarətlə deyil, hörmətlə yaşayır. Şəxsi sərhədlər qorunmadıqda münasibət boğulur, etibar olmadıqda isə ən açıq telefon belə ailəni xilas etmir.
Həyat yoldaşının telefon şifrəsini bilmək nə avtomatik haqqdır, nə də mütləq xəyanətə aparan yol. Bu, cütlüyün etimad səviyyəsinin göstəricisidir. Əgər münasibətdə dürüstlük, açıq ünsiyyət və qarşılıqlı hörmət varsa, şifrə ya könüllü şəkildə paylaşılır, ya da heç ehtiyac olmur. Amma şübhə, qorxu və nəzarət münasibətin əsasına çevrilibsə, problem telefonun içində deyil münasibətin özündədir.