...Heyvan terapevtləri kimlərdir və onlar necə müalicə edirlər? Niyə pişik ağrıyan yerdə uzanır? Terapiya itləri hava limanlarında hansı vəzifələri yerinə yetirirlər? Və "kiçik at" necə ağır xəstələr üçün əsl xilaskara çevrildi?
SİA xəbər verir ki, bu və digər suallara bu yazıda cavab tapa bilərsiniz..?
Hospisdən terapiya ponisi...
Ditrix adlı terapiya ponisi ağ xalat geyinmir, amma əsas alətləri isti burun və mehriban ürəkdir. Üç ildən çoxdur ki, o, vacib bir missiyanı yerinə yetirir - sahibi ilə birlikdə hospislərə səyahət edir və ağır xəstə uşaqlara sevgi və istilik gətirir.
Bəs əsas tibb bu "müalicəyə" necə baxır?
Bu, anlıq zövqdür, yoxsa əsl elmi əsasa malik bir metoddur? ...Heyvan terapiyası tibb sahəsi kimi dünyanın bir çox ölkəsində mövcuddur. Lakin bəzi ölkələr elmi heyvan terapiyasını belə tanımır və heyvan terapiyası bu gün də tibb sahəsi kimi mövcud deyil.
...Heyvan terapiyasının elementləri əzələ-skelet sistemindən ürək-damar, sinir sistemi, müəyyən zehni vəziyyətlər, pozğunluqlar, stress və bir çox digər xəstəliklərin müalicəsində fəal şəkildə istifadə olunur. Beləliklə, formal olaraq xeyr, amma praktikada bəli. Bəs bu "bəli" üçün elmi əsas varmı? Bu, ilk dəfə 1980-ci illərdə, ilk çox böyük, hərtərəfli tədqiqat aparıldığı zaman elmi olaraq həll edilmişdir. Bu, miokard infarktından sonra xəstələr üzərində aparılmışdır. Və məlum oldu ki, evdə itləri olan, onları sevən, gəzdirən xəstələr heyvanları olmayan insanlardan daha yaxşı həyat sürüblər və sağlam qalıblar.
Qeyd edək ki, bunu rusiyalı terapevt və tibb elmləri doktoru Dmitri Yedelev deyib.
Terapiya itləri...
Məsələn, Lola adlı bir it ABŞ-dakı xizək kurortlarında işləyir. Onun işi qar uçqunlarının altında axtarış aparmaq deyil, tibb işçiləri kömək edərkən qurbanları sakitləşdirməkdir. Onun iştirakı panikanı və şoku azaldır.
İstanbul Hava Limanında bütöv bir terapiya itləri dəstəsi peyda olub. Onlar uçuş salonlarında gəzir və səyahətçilərin, xüsusən də uçmaq qorxusu olanların rahatlamasına kömək edirlər.
Metod o qədər uğurlu hesab edilib ki, yeni "işçilər" artıq təlim keçirlər.
Və ən təsirli nümunə Ekvadordan gəlir. Golden Retriever cinsindən olan Aldo stomatoloji klinikada işləyir. O, gənc xəstələrin həkimlərdən və ağrılı prosedurlardan daha az qorxmalarına kömək etmək üçün görüşlərə gəlir. Və bu işə yarayır: Aldo ilə uşaqlar özlərini təhlükəsiz hiss edirlər.
İt terapiyası, hippoterapiya və delfinlər…
Sakit atlar, həssas itlər, mehriban delfinlər və zahirən tamamilə laqeyd pişiklər.
Ən məşhur tüklü həkimlər, əlbəttə ki, itlərdir. Onlarla aparılan müalicəyə it terapiyası deyilir.
...İt Daun sindromlu uşaqların müalicəsində çox təsirlidir. İt terapiyası stress və müxtəlif stress pozğunluqları olan uşaqların müalicəsində çox təsirlidir. İtlər indi psixiatriyada demensiyanı müalicə etmək üçün fəal şəkildə istifadə olunur, - deyə terapevt qeyd edir.
Atla terapevtik at sürmə və qarşılıqlı əlaqə hipoterapiya adlanır. Heyvanla düzgün davranmaq sinir sistemi üçün güclü stimullaşdırma təmin edir.
Bəzi mütəxəssislərin fikrincə, bu cür qarşılıqlı əlaqə motor koordinasiyasını yaxşılaşdırır və hətta qan dövranını normallaşdırır. Lakin delfin terapiyası daha ekzotik bir seçimdir.
Bu ağıllı dəniz məməliləri ilə təmas uşaqlarda zehni və nevroloji xəstəliklərin müalicəsində xüsusilə təsirlidir.
Pişiklər ev heyvanları terapevti kimi...
Lakin bəlkə də ən populyar, sirli və əlçatan ev heyvanı "terapevti" pişikdir.
Rusiyalı Anastasiya Voloçkova pişik terapiyasının qızğın tərəfdarıdır. O, ev heyvanının insanların xəsarətlərdən və qançırlardakı zədələrdən sağalmasına kömək etdiyinə inanır. Pişiklərin sahiblərinin ağrılı yerlərini tapıb "müalicə edə" bildiyinə inanılır.
Onlar təsirlənmiş nahiyədə uzanır, mırıldayır və istiliyi ilə isidirlər - və ağrı azalır.
Amma məlum olur ki, bunun fizikaya əsaslanan elmi bir izahı var. Unutmaq vacibdir ki, heyvanlar sehrbaz deyil. Lakin onlar tənhalıq, stress və yorğunluq üçün ən təbii, isti və elmi cəhətdən sübut olunmuş müalicədir.
Heyvan terapiyası panacea deyil, reabilitasiyaya həqiqətən kömək edən vacib bir dəstəkləyici metoddur.
Bununla belə, o, yalnız mütəxəssislərin nəzarəti altında istifadə olunmalıdır. Lakin müasir dərmanlar zehni ağrıdan fərqli olaraq fiziki ağrıları effektiv şəkildə müalicə edir.
Nazlı Almuradova