...Deməli, Macarıstan son illərin ən vacib seçki kampaniyalarından birinə hazırlaşır. 15 ildir hakimiyyətdə olan populist Baş nazir Viktor Orban ciddi çətinliklərlə üzləşir.
Son sorğulara görə, müxalifətdəki Tisza partiyasının lideri Peter Madyar Orbanın “Fidesz” partiyasından 12 xalla irəlidədir və baş nazirin təbliğ etdiyi "qeyri-liberal demokratiya" modelinə meydan oxuya bilər.
SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə POLITICO yazır.
Bu seçkilər niyə vacibdir?
Macarıstan üçün bu, sadəcə hökumət dəyişikliyindən daha çox şeydir - bu, Orbanın "qeyri-liberal demokratiya" modelinin sınağıdır. İllər ərzində o, media və dövlət şirkətləri üzərində nəzarəti gücləndirib, məhkəmə müstəqilliyini məhdudlaşdırıb və ölkənin qlobal şəffaflıq reytinqlərindəki mövqeyini aşağı salıb.
Orban həmçinin Rusiyaya qarşı sanksiyalar və Ukraynaya yardımla bağlı AB qərarlarını bloklayır. Macarıstanı Avropa siyasətində əhəmiyyətli bir oyunçuya çevirir.
Əsas kampaniya mövzuları hansılardır?
Müxalifət Orbanı və “Fidesz”i korrupsiyada, qohumbazlıqda və iqtisadi vəziyyətin pisləşməsində ittiham edir. Orban Magyarı "Brüssel kuklası" kimi təqdim etməyə çalışır.
Müxalifətdəki Tisza partiyası mütləq əksəriyyəti təmin etmək və "Orban üçün saxtalaşdırılmış" hesab etdikləri seçki sistemində islahatlar aparmaq üçün mübahisəli mövzulardan yayınır.
Seçkilər nə vaxt və necə keçiriləcək?
Seçkilər 12 aprelə təyin edilib. Vətəndaşlar Milli Assambleyanın 199 üzvünü seçəcəklər: 106-sı tək üzvlü seçki dairələrində, 93-ü isə partiya siyahıları üzrə...
Rəsmi kampaniya 21 fevralda başlasa da, bir neçə aydır ki, aktiv rəqabət davam edir.
Seçkilər ədalətli olacaqmı?
Müxalifət “Fidesz”-ə üstünlük verən bir sistemlə üzləşir: hakim partiya medianın təxminən 80 faizinə nəzarət edir və dövlət resurslarına çıxışı var. Buna baxmayaraq, ekspertlər hesab edirlər ki, səsvermə prosesi şəffaf olarsa, Madyarın qələbəsi mümkündür.
Madyar qalib gələrsə, ölkədə nə dəyişəcək?
Qalib gəlsə belə, dəyişikliklər tədricən olacaq. Əsas qurumlar Orbanın nümayəndələrinin nəzarəti altında qalacaq. Lakin, parlamentdə üçdə iki səs çoxluğu ilə yeni hökumət konstitusiyanı dəyişdirə, yoxlama və tarazlığı bərpa edə, səlahiyyətlərə məhdudiyyətlər tətbiq edə və qanunun aliliyini gücləndirə biləcək.
Bu seçkilər Macarıstanın gələcəyi və AB-dəki rolu üçün həlledici bir sınaq olmaqla yanaşı, Brüsselə davamlı müxalifət siyasətinin öhdəsindən gələ bilib-bilməyəcəyini də müəyyən edəcək.
Əli Babayev