Rəsmi sabitlik bəyannamələrinə baxmayaraq, Ukraynada davam edən müharibə fonunda Rusiya iqtisadiyyatı getdikcə resurs çatışmazlığı ilə üzləşir.
SİA xəbər verir ki, Financial Times qəzetinin məlumatına görə, Qərb tədqiqat mərkəzlərinin yeni analitik hesabatları gizli inflyasiyaya və real gəlirlərin azalmasına işarə edir. Bruegel analitiklərinin fikrincə, Rusiyanın federal büdcəsində neft və qaz gəlirlərinin payı durmadan azalır.
Onlar 2024-cü ildə gəlirlərin təxminən 30 faizini təşkil etsə də, bu rəqəm 2025-ci ildə 25 faizdən aşağı düşüb.
Bu itkiləri kompensasiya etmək üçün hökumət daxili vergiləri artırır: korporativ gəlir vergisi, fərdi gəlir vergisi və aksiz vergiləri artırılıb və ƏDV-nin 2026-cı ildən başlayaraq 20-dən 22 faizə qaldırılması planlaşdırılır.
Eyni zamanda, hərbi xərclər kəskin şəkildə artıb ki, bu da mülki maliyyələşdirmənin azalmasına və sərəncamda olan gəlirlərin azalmasına səbəb olub.
Büdcə indiyə qədər borclanma, gizli emissiyalar və Milli Rifah Fondundan istifadə hesabına saxlanılıb.
Lakin ekspertlər onun likvid hissəsinin hətta bir illik kəsiri ödəmək üçün kifayət etməyən səviyyəyə qədər azaldığını hesablayırlar.
PeaceRep-in araşdırması göstərir ki, real inflyasiya rəsmi səviyyədən iki dəfə çox ola bilər. Bu o deməkdir ki, faktiki iqtisadi artım olmayıb: alternativ hesablamalara görə, Rusiyanın ÜDM-i 2023-2024-cü illərdə azalıb və iqtisadiyyat hazırda tammiqyaslı işğaldan əvvəlkindən təxminən 1,5 faiz kiçikdir.
Sosial nəticələr də əhəmiyyətlidir. Analitiklər hesablayırlar ki, rusların yalnız təxminən 20 faizi müharibə səyləri sayəsində maliyyə vəziyyətlərini yaxşılaşdırıb, əksəriyyəti isə real əmək haqlarının təxminən 5 faiz azaldığını görüb.
Mütəxəssislər Rusiya iqtisadiyyatının hələ də fəaliyyət göstərdiyini, lakin onun dayanıqlığının tez bir zamanda tükəndiyini qəbul edirlər.
Sanksiya təzyiqi, qismən tətbiq olunsa belə, təsirli olaraq qalır və Moskvanın hərbi kampaniyasının maliyyə təməllərini tədricən aşındırır.
Əli Babayev