...Donald Tramp İranda baş verən hadisələrdən kənarda qalmaqdan imtina edir. Amerika lideri bu ölkədəki etirazların qəddarcasına yatırılmasına cavab olaraq hərbi variantları nəzərdən keçirir.
Tramp həmçinin Tehran ölkənin hərbi və ya kommersiya obyektlərinə hücum etmək qərarına gələrsə, İranı "çox qəti variantlarla" hədələyib.
SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, ekspertlər eksklüziv olaraq 24-cü kanal üçün Ağ Evin hansı tədbirlər görə biləcəyini və Kremlin İran rejimi adından müdaxilə edib-etməyəcəyini açıqlayıblar.
Tramp İrandakı vəziyyətə necə müdaxilə edə bilər?
...Ukrayna Silahlı Qüvvələri qoşunlarının hərbçisi Aleksandr Musienko qeyd etdi ki, Trampın İran rejiminə qarşı necə hərəkət edə biləcəyi ilə bağlı bir çox variant var.
Məsələn, hava zərbələrindən istifadə edilə bilər. Venesuelada Maduro ilə edildiyi kimi, İranın mənəvi lideri Əli Xameneinin təxliyəsi əməliyyatı da daxil olmaqla, müəyyən lokal xüsusi əməliyyatlar da mümkündür.
...Beləliklə, kifayət qədər tez, ani bir şey.
Bunu Musienko vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, ABŞ bunu İsraillə əməkdaşlıqda edə bilər. Bu ölkənin kəşfiyyatı, ehtimal ki, İranın hakim rejiminin yüksək vəzifəli şəxslərini effektiv şəkildə aradan qaldırmaq cəhdi ilə hədəfə alına biləcək hədəfləri bilir.
Politoloq İqor Reyteroviç öz növbəsində qeyd edib ki, Trampın İrandakı etirazçıların ölümünə iki yolla cavab verə bilər.
...Birincisi, birbaşa iştirak, yəni əsasən rejim rəsmilərinə qarşı hədəfə yönəlmiş zərbələr ola bilər. Və ABŞ bunu özü edəcək. O xatırladıb ki, İranda əsasən iki əsas güc mərkəzi var: dünyəvi və mənəvi.
Dünyəvi güc müəyyən güzəştlərə getməyə hazırdır. Əgər dünyəvi hakimiyyət - prezident, parlament və bəzi siyasi partiyalar şəklində - qalsaydı, bəlkə də onunla razılaşma əldə edilə bilər və öz xalqına qarşı repressiyalar dayandırılardı. Lakin, onun sözlərinə görə, İrana hakim olan mənəvi güclə bağlı suallar var. Xüsusilə, İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu və ya Konstitusiya Məhkəməmizin müəyyən analoqları kimi əlavə qurumlar yaradıb.
...Əgər bu qurumlara rəhbərlik edən insanlara qarşı hədəfli hücumlar başlatsaq, vəziyyət İrandakı mövcud rejimin ziyanına çox tez dəyişə bilər, - deyə Reyteroviç bildirib.
...İkincisi, ABŞ bu rejimin devrilməsində çox maraqlı olan başqa bir Yaxın Şərq ölkəsinə - yəni İsrailə - bunu etməyə icazə verə bilər. Lakin biz quru əməliyyatından danışmırıq- söhbət ayətullahı ölkədən qaçmağa məcbur edəcək və bu da bəzi ciddi dəyişikliklərə səbəb olacaq hədəfli zərbələrdən gedə bilər.
Aydındır ki, iranlıların böyük əksəriyyəti üçün ölkədəki vəziyyət qəbuledilməz hala gəlir və onlar mövcud rejimi dəyişdirmək istəyirlər.
Tramp çox səy göstərmədən vəziyyəti bir az da olsa sakitləşdirə bilər və xalq rejimi devirəcək.
Rusiya İran rejimi adından müdaxilə edə bilərmi?
...Musienko əmindir ki, ABŞ İran rejiminə qarşı hər hansı sərt tədbir görərsə, Rusiya heç nə etməyəcək.
...Düşünürəm ki, Kreml sadəcə hər şeyi olduğu kimi qəbul edəcək, - deyə hərbi zabit bildirib.
O izah edib ki, Rusiyanın hazırda seçimləri məhduddur. Əlbəttə ki, Moskva İrana və ya dünya miqyasında hər hansı digər əməliyyata dəstək məqsədilə xüsusi əməliyyata cəlb olunarsa və ciddi itkilər verərsə, bu, Ukrayna üçün müsbət ssenari olardı.
Lakin Putin hazırda tamamilə Ukraynaya qarşı müharibəyə diqqət yetirir.
Musienko əlavə edib ki, Venesuela və İrandakı hadisələr Putinin imicinə xələl gətirir və Rusiyanı strateji cəhətdən zəiflədir.
Lakin Kreml, əsir götürülmüş Venesuela prezidenti Nikolas Maduro və devrilmiş Suriya lideri Bəşər Əsədlə olduğu kimi, İran rejiminə kömək etməyəcək.
Rusiyanın edə biləcəyi ən çox şey Əli Xamenei və İran rejiminin digər nümayəndələrini təxliyə etməyə çalışmaqdır.
Rusiya müttəfiqlərinə necə davamlı xəyanət edir?
Müdafiə Nazirliyinin Silahlı Qüvvələrinin Beynəlxalq Hərbi Əməkdaşlıq Departamentinin rəisi, podpolkovnik Taras Berezovets qeyd edib ki, İran rejimi özünü dağılmaq üzrə olan ilk Rusiya müttəfiqi deyil.
Tramp hər gün İran rejimi üçün problem vəd edir və dinc etirazçılara qarşı daha çox zorakılığın hərbi eləcə də digər vacib obyektlərə zərbələrə səbəb olacağı barədə xəbərdarlıq edir.
Buna görə də, o qeyd edib ki, indi bu tamamilə terrorçu rejimi məhv etmək üçün ən yaxşı vaxtdır.
...Və baxın, Putinin bütün müttəfiqləri necə yıxılır, halbuki o, tamamilə çarəsiz və heç nə edə bilmir. Ən əsası isə o, onlara kömək etməyə belə çalışmır, - deyə hərbi zabit vurğulayıb.
Xüsusilə, Venesuela onilliklər ərzində Rusiyanın Latın Amerikasındakı yeganə müttəfiqi olub və Moskva Nikolas Maduronun sui-qəsdinin qarşısını almaq üçün barmağını belə tərpətməyib.
Yeri gəlmişkən, ABŞ-ın Venesuelada əməliyyatı zamanı məlum olub ki, Rusiya tərəfindən təchiz edilən hava hücumundan müdafiə sistemi işlək deyil.
"The New York Times" qəzetinin təhlilinə və Amerika rəsmilərinin açıqlamalarına görə, Rusiyanın S-300 və Buk raket sistemləri radarlara qoşulmayıb və bəzi komponentlər anbarlarda qalıb.
...Başqa sözlə, Moskva texniki dəstək vermədən və ya istifadəsini izləmədən köhnə tullantıları müttəfiqinə satıb, - Berezovets deyib.
Eyni zamanda, o qeyd edib ki, Kreml təbliğatı son günə qədər Maduroya heç nə olmayacağını qışqırırdı, çünki Moskva müttəfiqini qoruyub..? Guya o, Putin və Tramp arasında bəzi gizli razılaşmalarla qorunurdu. Lakin nəticə tamamilə fərqli olub. Buna görə də, hərbçinin qənaətinə görə, ABŞ indi İran ərazisinə zərbələr endirsə, eyni vəziyyətin orada da təkrarlanması tamamilə mümkündür.
Donald Tramp İrandakı etirazların qəddarcasına yatırılmasına cavab olaraq seçimlərini nəzərdən keçirir. ABŞ hansı addımları ata bilər və Vladimir Putin müttəfiqinə kömək etmək qərarına gələcəkmi?
Əli Babayev