Rusiya iqtisadiyyatı çöküşlə üz-üzədir…

5 Aprel 2025 00:24 (UTC+04:00)

...Ukraynaya qarşı müharibə Rusiya iqtisadiyyatı üçün ağır yükə çevrilib və Rusiyanı ağır böhranla təhdid edir. Lakin ABŞ-ın verdiyi əlverişli bəhanəni nəzərə alsaq, Kreml öz aqressiyasını azaltmaq niyyətində deyil. Görünür, Vladimir Putin müharibəni davam etdirməkdənsə, onu bitirməyi özü üçün daha böyük risk hesab edir.

SİA-nın məlumatına görə, bunu Polşalı alim Yan Qarner “Foreign Policy” səhifələrində yazır.

Analitik qeyd edir ki, hətta Rusiya ordusunun Kursk vilayətində nisbətən əhəmiyyətli uğurları heç bir halda Rusiyanın yaxın gələcəkdə Ukrayna üzərində hərbi qələbəsinin mümkünlüyünü göstərmir.

Müharibə Rusiyanın resurslarını, o cümlədən hərbi texnikanı və insanları dəhşətli sürətlə yeyir.

Qarner istisna etmir ki, Putin həqiqətən də vaxtı uzatmaqda və cəbhədə Ukraynaya təzyiq göstərməkdə davam edərsə, müharibəni bitirmək üçün daha yaxşı şərtlərlə danışıqlar apara biləcəyinə inanır. Analitik hesab edir ki, müharibəyə son qoyulması Putinin Rusiyanın özündə hakimiyyətini təhdid edə bilər.

…Bəli, iqtisadi və demoqrafik nöqteyi-nəzərdən müharibənin davam etdirilməsi Rusiya üçün qəbuledilməzdir, lakin bu problemlər Putin üçün hərbi əməliyyatların dayandırılmasının gətirdiyi risklərdən daha az əhəmiyyətli görünə bilər.

Bunu deyən Qarner qeyd edir ki, Rusiya iqtisadiyyatının son üç il ərzində “inanılmaz” artımı yalnız müdafiə sənayesinə astronomik nağd pul yeritmələrinə əsaslanır.

Müharibənin dayandırılması və hərbi istehsala xərclərin azaldılması Rusiya iqtisadiyyatına “çəkic zərbəsi vura bilər”, ...Əgər Kreml iqtisadi çöküşdən qaçmaq istəyirsə, müharibə başa çatdıqdan çox sonra indiki səviyyədə xərcləri davam etdirməli olacaq.

Bunu isə bu yaxınlarda alman iqtisadçısı Yanis Kluge deyib.

Qeyd edilməlidir ki, Garner bu tezislə razılaşır. Onun sözlərinə görə, Rusiya iqtisadiyyatı indiki formada hansısa müharibə və ya ordunun yeni müharibəyə hazırlanması üçün böyük xərclər olmadan mövcud ola bilməz.

Ekspert müharibənin başa çatmasının ictimai-siyasi aspektini heç də az vacib hesab etmir.

Son üç ildə Ukraynaya qarşı təcavüz Rusiya cəmiyyətinin böyük bir hissəsi üçün mühüm sosial-mədəni stimul olmaqla yanaşı, maddi rahatlığın əsas mənbəyinə çevrilib.

…Ukraynaya qarşı müharibənin qəfil başa çatması və müharibədən qazanc əldə edən regionlara pul axınının dayandırılması geniş xalq kütlələri arasında qəzəb və narazılığın artmasına səbəb ola bilər.

Putin və müşavirləri əyalətlərə böyük ödənişlərlə müharibənin davam etdirilməsinin ən yaxşı variant olduğu fərziyyəsi üzərində işləyə bilərlər.

Qarner hesab edir ki, Putin Rusiyanın iqtisadi vəziyyəti ölkə üçün müharibənin özündən daha böyük problemə çevrilənə qədər və ya Ukrayna cəbhə xəttində inamlı qələbə çalmağa başlayana qədər müharibəni dayandırmaqdan çəkinəcək.

Əli Babayev