Qırğızıstan 2019-cu il uran qalmaqalından sonra tətbiq edilən uran və torium hasilatına qoyulan qadağanı ləğv etməyi planlaşdırır. SİA bu barədə Türkiyə saytlarına istinad edir.
Qırğızıstan Təbii Sərvətlər, Ekologiya və Texniki Nəzarət Nazirliyi uran və torium yataqlarının ekspertizası, kəşfiyyatı və hasilatına qoyulan qadağanın aradan qaldırılmasını təklif edən qanun layihəsini hazırlayıb. Qanun layihəsinə cavabdeh olan Ətraf Mühit və Kənd Təsərrüfatı üzrə Dövlət Agentliyi bildirib ki, qadağa Qırğızıstanın iqtisadiyyatına və inkişafına mənfi təsir göstərir.
"2020-2023-cü illər arasında baş verən hadisələrin ağır iqtisadi xərcləri nəzərə alınaraq Qırğızıstan iqtisadiyyatının ciddi şəkildə müxtəlif gəlir mənbələrinə ehtiyacı olduğu müəyyən edilib”, - deyə qanun layihəsində qeyd edilir.
Qanun layihəsi internet portalında dərc olunaraq ictimaiyyətə açıqlanmamışdan əvvəl prezident Sadır Caparov urandan bəhs edən kimi çaxnaşmaya ehtiyac olmadığını bu sözlərlə bildirib: “Qırğızıstanda ikinci “Kumtor” - qızıl mədəni tapıldı. Ərazidə təxminən 10 yataq var ki, bunlardan 2 milyard dollarlıq xalis gəlir əldə edə biləcəyik. 2023-cü ildə “Kumtor”un xalis gəliri 300 milyon dollar oldu və şirkət təxminən 30 milyard som vergi ödədi. Bu əmanətin istismarı həm ictimaiyyətə, həm dövlətə faydalıdır.
Titanomagnetitdə uranın miqdarı minimaldır və təhlükə yaratmır. Zənginləşdirilmiş uranın ehtiyatla emalı və mədən işlərilə bağlı ərazinin meliorativ vəziyyəti planlaşdırılıb”.
Xatırladaq ki, Qırğızıstanda uran və torium yataqlarının işlənməsini qadağan edən qanun 2019-cu ilin dekabrında Taş-Bulak yatağında uran hasilatına qarşı petisiya və mitinqlər keçirildikdən sonra qüvvəyə minmişdi. Bu hadisə Qırğızıstanda “uran qalmaqalı” kimi tanınır. Hökumət bu sahədə işi dayandırmış, sonra parlament tamamilə qadağa qoymuşdu.