İstər həkim, istərsə də valideyn olaraq ətrafımızdakı uşaqlarımızın, xüsusən də 5 yaşından kiçik uşaqların daha tez-tez xəstələndiyini görürük. SİA xəbər verir ki, bu vəziyyət ailələri narahat edir və onların uşaqları üçün narahat olmasına səbəb olur. Qrip, donuz qripi, quş qripi, qrip peyvəndi, pnevmokok peyvəndi, streptokok, beta mikrob, revmatik qızdırma, efüzyonlu otit, adenoid, tonzillektomiya, apne, qulaq borusunun qoyulması kimi xəstəliklər cür eşidirik. Bəzən bunlardan necə qorunacağımızı və nə tədbirlər görə biləcəyimizi anlamırıq.
Normal şəraitdə soyuqdəymə dərman tələb etmədiyi halda, bu sadə infeksiyalar belə uşaqlarımızda sinüzit, badamcıq infeksiyası, ağciyər infeksiyası və ya orta qulaq infeksiyası (otit) kimi xəstəliklərə çevrilə bilir. Bunun əsas səbəbi uşaqlarımızı erkən yaşda oyun qrupları və uşaq bağçaları və körpələr evi kimi bir-biri ilə sıx təmasda olacaqları mühitlərə yerləşdirmə ehtiyacımızdır. Bu vəziyyət infeksiyaların sayının artmasına və bəzi xroniki xəstəliklərin inkişaf ehtimalına səbəb olur. Bundan əlavə, infeksiyalara səbəb olan faktorlar daha müqavimətli olarkən, onların müalicəsi üçün daha ağır dərmanlar və ya üsullar lazımdır. İmmunitet sistemimiz aşağı olarsa, qışda xəstəliklərdən can qurtara bilmərik. Eyni şey uşaqlar üçün də keçərlidir. Məktəbə gedən uşaqlar daha çox xəstəliyə yoluxurlar. Bəzən hətta mikrobu götürüb evinizə gətirə bilərlər. Soyuq havaların gəlməsi ilə yuxarı tənəffüs yollarının infeksiyası halları artır. Uşaqlıqda adətən ildə 5-6 dəfə baş verən bu xəstəliklərin tez və effektiv müalicəsinə başlamaq çox vacibdir. Çünki gec olduqda infeksiya yayıldığı nahiyədən asılı olaraq qızdırma, orta qulaq infeksiyası və pnevmoniya kimi ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Sağlam yemək son dərəcə vacibdir. Bu müqaviməti artırır. C vitamini ilə zəngin qidalar xüsusilə vacibdir. Son illərdə D vitamininin bəzi qoruyucu təsirlərə malik olduğu deyilsə də, bunları şişirtməməliyik. Axı xəstəliklərdən qorunmaq üçün standart pəhriz yoxdur, amma sağlam qidalanmaq lazımdır. Uşaqları məktəbə gedən ailələrin evdə bir çanta dərmanı var. Bunlar dırnaq içərisində immunitet sistemini gücləndirdiyini və uşaqları qoruduğunu iddia edən dərmanlardır... Bu dərmanların bəziləri bəzi uşaqlar üçün həqiqətən faydalı ola bilər, ancaq uşağın bu dərmanı qəbul etməli olduğunu söyləmək mümkün deyil.
Körpələrdə infeksiyaya qarşı ana südü
Körpənizi xəstəliklərdən qorumağın ən təsirli üsullarından biri onu ilk 6 ayda yalnız ana südü ilə qidalandırmaqdır. Çünki ana südünün tərkibində olan anticisimlər körpənin ümumi immun statusunu artırır və onu xəstəliklərə qarşı davamlı edir.
Qalın deyil, qat-qat geyin
Soyuq hava, orqanizmdəki kapilyarların daralmasına səbəb olur, həmin nahiyəyə qan tədarükünü azaldır və onun təbii maneəsini aşağı salır. Nəticədə xəstəliyə yol açır. Uşağınızı qat-qat qalın geyindirin ki, bədənin müqaviməti azalmasın və soyuqdan qorunsun. Paltarlarınızı ətraf mühitin temperaturuna uyğun qat-qat saxlayın. Çünki övladınızı soyuqdan qorumaq üçün qat-qat geyindirmək, qalın geyindirmək baxımından daha təsirlidir. Sintetik olmayan və təri udacaq pambıq parçalardan olan paltarlar geyinmək də faydalıdır. Diqqət etməli olduğunuz başqa bir məqam isə odur ki, istilik itkisi daha çox baş nahiyəsində baş verdiyindən uşaqlar başlarını qalın şərflə örtməlidirlər.
Hər saat pəncərələri açın
Yuxarı tənəffüs yollarının infeksiyalarından qorunmağın digər effektiv üsulu ətrafı yaxşı havalandırmaq və infeksiyadan uzaq durmaqdır. İnfeksiyalar havada asılı olan damcılar və virus hissəcikləri vasitəsilə ötürüldüyündən, yaxşı havalandırılan mühitlərdə xəstəliyin ötürülmə riski azalır. Buna görə də hər saat 5 dəqiqə ətrafınızı havalandırmağa diqqət edin.
Vitaminsiz qalmayın
Payız və qış meyvələri arasında olan nar, alma və portağal immunitet sistemini gücləndirən qidalardandır. Tünd yaşıl yarpaqlı, sarı və narıncı rəngli tərəvəzlərdə bol miqdarda olan A vitamini, tənəffüs yollarının dözümlülüyünü artıraraq maneə funksiyasını gücləndirir. Ət, süd və yumurta kimi yüksək protein tərkibli qidalar da antikor istehsalını stimullaşdıraraq orqanizmin ümumi müqavimətini artırır. Qış mövsümündə bu qidaları süfrənizdən qaçırmayın və daim istehlak edin.
Maska taxmağı unutmayın
Xəstə olduğunuz zaman uşağınızın ətrafına maska taxmağınızdan əmin olun və onun xəstə insanlarla təmasını minimuma endirin. Maska taxmaq infeksiyaya qarşı qismən mübarizə aparır.
Öpmək
Əgər xəstəsinizsə, uşağınızı öpməkdən çəkinməyiniz də çox vacibdir. Çünki ağız ifrazınızdakı viruslar və bakteriyalar bu şəkildə uşağınıza daşınaraq xəstəliyə səbəb olur. Ona görə nə özünüzü nə də bir başqasının bunu etməyinə icazı verməyin.
Bəzən ən normal olduğunu düşündüyümüz şeylər, bizdə böyük təhlükələr yarada bilər.
Eyni stəkandan su içməyin
Görə biləcəyiniz digər ehtiyat tədbirləri arasında uşağınızla çəngəl, qaşıq və stəkan kimi eyni qablardan istifadə etməmək daxildir. Tərkibində virus və bakteriya olan sekresiyaların daşınması yoluxmuş materiallara görə daha asandır.
Ona görə siz və ya uşağınız xəstə olanda dərhal belə tədbirlər görün.
Əl yumağ
Əllər daşıyıcı olduğundan, əl təmizləmə yoluxmuş səthlərlə təması aradan qaldırmağın ən təsirli yoludur. Buna görə də uşağınızı yuxarı tənəffüs yollarının infeksiyasından qorumaq üçün əl gigiyenasına diqqət yetirmək çox vacibdir. Uşağınızın əllərini ən azı 2 dəqiqə sabunla yuyun və qurudun. Əgər əllərini özü yuyacaq yaşdadırsa, bunu vərdiş halına salın. Yaşından asılı olmayaraq, əllərinizi qurutmaq üçün ortaq dəsmallardan istifadə etməməyə diqqət edin.
Qrip peyvəndi
Ciddi infeksiyalardan, xüsusən də soyuqdəymə və qripdən qorunmağın digər effektiv üsulu peyvənddir. Peyvənd zəifləmiş virusun uşağa sağlam ikən verilərək, effektiv qorunma və orqanizmdə antitellərin əmələ gəlməsi ilə həyata keçirilir.