Biz hamımız səhər, yolda (maşında, ictimai nəqliyyatda), işdə, məktəbdə, səhər televizor və ya ekran qarşısında oturarkən, axşam yeməyində, kinoteatrda, konsertdə əyləşirik. SİA xəbər verir ki, uzun müddət oturmaq sağlamlığımız üçün zərərlidir, hətta ölümcüldür. Amerikalı elm adamlarının bir araşdırması da 3 saatlıq zaman zərfində hər saat 5 dəqiqə gəzməyin qan dövranı və təzyiqə müsbət yöndə təsir etdiyini göstərmişdi.
Sizi oturmaqdan bezdirəcək 13 vacib faktı təqdim edirik:
1. Kökəltmək
Oturduğunuz zaman, xüsusən də yarım saatdan çox otursanız, maddələr mübadiləsi zamanı sürətiniz azalır. Zamanla ayaq əzələləriniz oturmaqdan zəiflədikcə xərclədiyiniz enerji əhəmiyyətli dərəcədə azalacaq və yediyiniz və içdiyiniz hər şey istehlak edilmədən yağların tükənməsinə səbəb olacaq. Oturmaq piy toksininin parçalanaraq enerji almasına mane olur və buna uyğun olaraq yaranan yağ toksini də böyüyür.
2. Şəkər xəstəsi olarsız
Əvvəlcə oturmaq insulin müqavimətinə səbəb olur. Daha sonra şəkər və zərif karbohidratlara olan iştahınızı azaltmadan oturmağa davam etsəniz əvvəlcə gizli şəkər xəstəliyinə tutulacaqsınız, sonra isə diabetə çevriləcəksiniz.
3. Xolesterol səviyyələriniz yüksələr
Oturmaq hərəkətsizlik demək olduğundan, uzun müddət ərzində pis xolesterinin səviyyəsi yüksəlir və yaxşı xolesterinin səviyyəsi azalır.
4. Laxtalanma təhlükəsi
Oturma müddəti bir saatdan çox olduqda, ayaq damarlarında laxtalanma prosesləri sürətlənir. Bu o deməkdir ki, "emboliya" adlanan laxta parçaları oradan qoparaq ağciyərlərə çataraq həyati problemlər yarada bilər.
5. Ayaq damarlarınız şişir
Məlumdur ki, ayaq və ayaq damarlarında qan axınının azalması, ayaqların damarlarını əhatə edən endotel hüceyrələrini zədələyir. Bu, ayaqlarınızda varikoz damarlarına və ya hətta dərin damar trombozuna səbəb ola biləcək bir vəziyyətdir, xüsusən də çox uzun otursanız.
6. Xərçəng xəstəliyinə tutula bilərsiz.
Gündə 6 saat və 8 saat oturan insanlarda ağciyər, bağırsaq, süd vəzi, prostat və uşaq yollarının xəstəliklərinə tutulma riskinin 30%-dən çox artdığı göstərilmişdir.
7. Bağırsaq problemi
Uzun müddət oturmaq bağırsaqlara qan axınını azaldır, bağırsaqlarınızı ləng edir, qəbizlik, həzmsizlik, qəbizlik və irritabl bağırsaq sindromu kimi əlamətlərə səbəb olur, digər tərəfdən qarın boşluğundakı bütün orqanlarınız çirklənir.
Oturmaq bədəninizə, xüsusən də daşınmaq üçün nəzərdə tutulmayan belinizə ağır yüklər qoyur və bu, qasıq ətraflarınızı qısaldır və mədənizi qeyri-bərabər edir. Xüsusilə, son iki bel ayağının, L4 və L5-in arasındakı disk dartılır və çox oturmağın bir günün sonunda etdiyiniz hər hansı bir mənfi hərəkət yırtıqla nəticələnə bilər.
8. Boyun ağrısı
Mərkəzi elementlər zəiflədikdə bizdə zəifləyirik. Telefonlara və ekranlara baxaraq da zədələnən boyun və arxa əzələlərimiz kiçilir və sərtləşir. Boyun və bel ağrıları həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib.
9.Ölü omba sindromu
Amerikada çox oturmağa görə meydana gələn ölü omba sindromu yalnız xəstəliklərə yol açmır, bədənin görüntüsünü də pozur. Çünki uzun saatlarla oturmaq “gluteus medius” adlı əzələnin məhv olmasını sürətləndirir. Bundan qorunmaq üçün saatbaşı ən azı 10 dəqiqə ayağa qalxıb gəzmək və hərəkət etmək kifayətdir.
10.Ürəyi yorur
Uzun müddət oturduqda yaxşı xolesterin hesab edilən HDL azalır. Trigliserid, insulin və şəkərin səviyyəsi yüksəlir. Təkcə bu məlumat oturmaqda israr edənlərin ürək-damar xəstəlikləri riskinin niyə 50-80 faiz artdığını izah etməyə kifayətdir. Xəstələnməmək, qocalmamaq və erkən ölməmək üçün davamlı hərəkət etməliyik. Həftədə bir-iki saat idman etmək və hərəkət etmək deməkdir.
Sevilin Abbasova