Alimlər müəyyən ediblər ki, Ayda təbii geoloji fəaliyyətlərdə insan fəaliyyəti üstünlük təşkil edir. Onlar Ayda yeni eranı - Ay Antroposenini elan etməyə çalışırlar, lakin bunun üçün peykin səthinə insan təsirinin miqyasını ölçməlidirlər.
SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə xəbəri “Science Alert” yayıb.
Son yarım əsrdə insanlar Ayın coğrafiyasına fəal şəkildə təsir göstərərək, onun səthində, xüsusən də avadanlıqlar, kosmik gəmilər, incəsənət və dağıntıların izlərini buraxıblar.
Kanzas Geoloji Tədqiqat Xidmətinin planetar geoarxeoloqu Castin Holkom qeyd edir ki, bu ideya insanların da planetə böyük təsir göstərdiyi Yerdəki Antroposen dövrünün öyrənilməsinə bənzəyir.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, insanlar artıq Aya təsir göstərməyə başlayıblar, lakin bu faktın rəsmi tanınması müvafiq ölçmələr aparıldıqdan sonra baş verməlidir.
Ay artıq az-çox dəyişməz bir yer deyil. İnsan fəaliyyəti onu əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir və biz onun xüsusi mühitinə zərər verə bilərik.
Aya kosmos missiyaları onların mövcudluğunun izlərini avadanlıq, zibil və reqolitə - Ayın səthini təşkil edən çöküntü süxurlarına ziyan şəklində buraxır. Peykdə insan fəaliyyətinin artması səbəbindən 50 ildən sonra Ayın mənzərəsi tamamilə fərqli olacaq.
İnsan fəaliyyətinin Aya təsirinin düzgün qiymətləndirilməsi təkcə planetşünaslar üçün deyil, həm də arxeoloqlar və antropoloqlar üçün vacibdir. Onlar 1960-1970-ci illərdə Ayı tədqiq edən ekipajlardan bayraqlar, fotoşəkillər və digər artefaktlar da daxil olmaqla Ayın mədəniyyət tarixinin qorunmasının vacibliyini qeyd edirlər. Öz arqumentlərinin təqdimatını yekunlaşdıran alimlər bəşəriyyətin inkişaf tarixinin bir hissəsi olan bu qiymətli izlərin qorunub saxlanmasına kifayət qədər diqqət yetirməyə çağırırlar.
Nazlı